Door: Ruby Nefkens voor 'Meubel' op 9 juli 2007

(Hoe) Is mijn product beschermd?

Een korte samenvatting van hoe het recht er op dit moment in zijn algemeenheid uit ziet en waar u op moet letten bij het op de markt brengen van uw product.

Als fabrikant of ontwerper van meubelen zult u soms door de bomen het bos niet meer zien. U weet dat de vormgeving van een meubelontwerp niet te veel mag lijken op dat van een ander. Maar wat is ‘niet te veel'? U heeft gehoord van auteursrecht en van modelrecht. Wat is op uw product, of op het product van een ander, van toepassing?

Alhoewel ik er al veel over geschreven heb is het ‘7 verschillen' criterium nog steeds een wijd verbreid misverstand. Meer dan 7 verschillen tussen het eerder op de markt zijnde meubel en het latere is niet voldoende om met zekerheid te kunnen zeggen dat het latere meubel voldoende afwijkt van het eerdere.

Ook hoor ik vaak zeggen dat er nu eenmaal een trend is die vraagt om bepaalde ontwerpen, dus dan mag het meubel ook veel lijken op dat van een ander. Dat kan in zijn algemeenheid echter niet zo gezegd worden. Ook bij het volgen van mode of trend heeft u de verplichting om een meubel op de markt te brengen dat qua vormgeving voldoende afwijkt van wat al op de markt is. Maar wat is voldoende?

Om zo veel mogelijk aan de safe kant te staan doet u er goed aan een meubel op de markt te brengen dat een eigen karakter heeft. Dat wil zeggen een aantal eigen kenmerken, dat nog niet eerder op die manier is toegepast in een meubel. Dit kan ook een combinatie van een aantal bestaande kenmerken zijn, die in die combinatie nog niet eerder is toegepast. Daarbij mag u zich laten inspireren door al op de markt zijnde vormgeving, maar het klakkeloos nabootsen mag niet. Te kleine verschillen aanbrengen ten opzichte van meubels die al op de markt zijn is niet aan te raden. Het totaalbeeld van uw meubelontwerp lijkt dan waarschijnlijk toch nog teveel op het  totaalbeeld van het al eerder op de markt zijnde meubel. Wanneer het meubelontwerp het persoonlijk stempel van de maker draagt, dan wel voldoende oorspronkelijk is, heeft u, dan wel de ontwerper, daarop auteursrecht. Registratie is dan niet noodzakelijk. Toch adviseer ik in veel gevallen om toch tot registratie over te gaan bij het daartoe bestemde Modellenbureau. Elke zaak staat immers op zichzelf en uiteindelijk zal alleen de rechter uitsluitsel kunnen geven over de mate van oorspronkelijkheid van een meubelontwerp. Registratie geeft dan ook meer zekerheid van een goede bescherming. Ik ben mij ervan bewust dat de termen die gebruikt zijn vrij vaag zijn: oorspronkelijkheid, eigen karakter, totaalbeeld, persoonlijk stempel.  Wel is er inmiddels veel rechtspraak aan de hand waarvan een goed beeld gevormd kan worden over wat wel en niet mag. Het registreren is financieel niet voor iedereen weggelegd. Kiest u dan voor registratie bij de Belastingdienst.  De datum waarop uw meubelontwerp gereed was, staat dan vast. Het door vakblad Meubel aangeboden alternatief voor de Belastingdienst is het in een gesloten envelop toesturen van de ontwerptekening en/of foto's aan het vakblad.  

Ruby Nefkens, Advocate bij Van der Steenhoven Advocaten te Amsterdam

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ruby Nefkens en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.