Door: Ernst Bulthuis voor 'Glas in Beeld' op 1 april 2009

Vervoer of Expeditie? Een wereld van verschil

Inleiding

Na hard werken gaan uw mooi gefabriceerde, maar breekbare producten op transport, probleemloos richting koper of distributeur. Een goede gedachte. Maar het kan ook mis gaan in transportland. Uw product in de vangrail, in duizend stukjes. Een nachtmerrie. U denkt, geen nood. Ik stel de vervoerder aansprakelijk voor de schade. Deze vertelt u echter geen vervoerder te zijn, maar louter expediteur. Daarbij meldt hij ook dat zijn eventuele aansprakelijkheid nooit verder gaat dan hooguit € 2.500. Uw nachtmerrie verandert in een tastbaar drama. Uw daadwerkelijke schade was immers veel hoger. Waar moet u nu op letten bij het inschakelen van een vervoersbedrijf of een expeditiebedrijf? En wat is eigenlijk het verschil tussen die twee?

Vervoer versus expeditie

Terug naar de basis. Een vervoerder vervoert een zaak of persoon van A naar B. U schakelt een bedrijf in (en sluit daarmee dus een contract) dat uw zaken daadwerkelijk fysiek gaat vervoeren. Als het mis gaat, weet u wie u aansprakelijk kunt stellen. Tot zover duidelijk.

Een expediteur doet vervoeren. Dat is wezenlijk anders. De expediteur vervoert niet zelf, maar zorgt er voor dat een ander dat gaat doen. Hij fungeert dus als logistiek tussenpersoon. U denkt dus aanvankelijk één contract te hebben gesloten, maar feitelijk zijn er twee contracten die uw transportopdracht gaan beheersen. Namelijk één tussen u en de expediteur en één (door de expediteur afgesloten) tussen u en de vervoerder. Maar dit is voor u lang niet altijd duidelijk. Vaak presenteert een expediteur zich naar de buitenwereld als "echte" vervoerder terwijl het feitelijke transport niet door hem wordt uitgevoerd. Als het mis gaat, kan dit vervelende consequenties hebben.

Schade, en nu?

Stel, het gaat mis. U stelt de vervoerder aansprakelijk voor de ladingschade. Deze zegt slechts expediteur te zijn geweest ("u moet niet bij mij zijn maar bij...") en wijst bovendien op zijn algemene (FENEX[1]) voorwaarden, die welke aansprakelijkheid dan ook, per zending, beperken tot een bedrag van ongeveer € 2.500. Waar zit nu de valkuil?

De mogelijke aansprakelijkheid van een expediteur ziet slechts op het tot stand laten komen van de vervoerovereenkomst. Verder gaat zijn verplichting immers niet. En in ons geval is er keurig een vervoerovereenkomst ontstaan, echter deze werd niet goed uitgevoerd. Maar daarvoor moet u, de verlader, inderdaad bij de (feitelijk) vervoerder zijn, op basis van het tweede afgesloten contract. Kortom, twee heel verschillende aansprakelijkheidsvragen. Bovendien wordt aansprakelijkheid van vervoerders vaker vastgesteld dan bij expediteurs. En als u te lang wacht met het aanspreken van de "echte" vervoerder, loopt u het risico dat u niet meer kan claimen (omdat de claim is verjaard) of dat de vervoerder intussen failliet is gegaan.

Een oplossing?

Hoe kunt u een dergelijk debacle voorkomen? De volgende stappen geven oplossingen.

• Vraag én creëer duidelijkheid. Een expediteur moet "doen wat hij zegt en zeggen wat hij doet":
• Kijk in de Kamer van Koophandel (KvK) hoe uw contractspartij staat omschreven. Zegt uw contractspartij expediteur te zijn terwijl in het uittreksel van de KvK staat dat het een vervoersbedrijf is, dan is de kans groot dat u hem als vervoerder aan kunt spreken.
• Let op de offerte en factuur van uw contractspartij. Wordt er naast de vracht ook aparte commissie berekend? Dat duidt vaak op expeditie.
• Bewaar telefoonnotities, mailtjes en vrachtbrieven goed, zodat later de bedoeling van partijen bij het sluiten van de overeenkomst kan worden vastgesteld.
• Let op een verwijzing naar voornoemde FENEX-voorwaarden. Dit geeft aan dat uw contractspartij zijn aansprakelijkheid volgens expeditieregels wenst te beperken. Bent u het daarmee niet eens, benoem dat dan.
• Laat uw contractspartij duidelijk weten dat u ervan uit gaat dat hij uw zaken daadwerkelijk gaat vervoeren, en niet iemand anders. Bevestig dat zo nodig schriftelijk.
• Spreek bij schade niet alleen de expediteur aan, maar ook het bedrijf dat daadwerkelijk vervoerde.
• Laat de expediteur openheid van zaken geven over met wie hij de vervoersafspraken maakte (u heeft wettelijk recht op die informatie).

Tot slot

Natuurlijk kunt u nog steeds van expediteursdiensten gebruik maken. Expediteurs staan met beide benen stevig in de logistieke wereld. Ze hebben vaak enorme netwerken en zijn in staat voor verladers scherp geprijsde en efficiënte vervoerstrajecten te regelen. Het is echter wel zaak dat duidelijk is in welke hoedanigheid de expediteur met een verlader contracteert. Die duidelijkheid wordt door expediteurs niet altijd gegeven. In dat kader dient u ook zelf onderzoek te doen. Dat scheelt een boel potentiële moeilijkheden achteraf. U kunt uw tijd immers wel beter besteden. Dat lijkt mij (glas)helder.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Ernst Bulthuis, advocaat gespecialiseerd in handels- en vervoersrecht bij Van der Steenhoven advocaten N.V. te Amsterdam.

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ernst Bulthuis en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.