Door: Ruby Nefkens voor 'Meubel' op 22 september 2009

Langwerpige douchegoten

Degene die voor het eerst een langwerpige douchegoot op de markt bracht heeft een nieuw wapen in de concurrentiestrijd gecreëerd.  Langwerpige douchegoten zijn designproducten en worden ook als zodanig verhandeld. Wat moet u doen wanneer u een nieuw product bedenkt? Inderdaad, bekijken hoe u het het beste kunt beschermen. Wanneer de vormgeving nihilistisch is, zoals een langwerpige douchegoot, is een gok op auteursrecht niet verstandig. Daarvoor moet het product qua vormgeving toch wel behoorlijk onderscheidend zijn en het is de vraag of dat voor een langwerpige douchegoot geldt.

Voor nieuwe producten met een eigen karakter, zoals de langwerpige douchegoot, is het modellenrecht gecreëerd en sinds een aantal jaar, het gemeenschapsmodellenrecht. U heeft met deze laatste vorm bescherming in heel Europa. Addertje onder het gras bij modelbescherming is dat het product niet uitsluitend zijn vorm mag danken aan een technische functie. Wanneer dat namelijk zo is, dan kan het product niet als model beschermd worden.

In een procedure in kort geding tussen ESS, die een langwerpige douchegoot als gemeenschapsmodel heeft geregistreerd, en I-Drain, die een soortgelijk product op de markt brengt, is het eerste verweer van I-Drain, dat de door ESS geregistreerde douchegoot niet nieuw is. De douchegoot van ESS heeft geen rooster bovenop, maar twee geulen aan weerszijden, waar het water wordt afgevoerd. I-Drain vond dat dat op een open dakgoot leek en die bestaan al langer. De rechter wees dit verweer af. Hij vond de douchegoot niet op een dakgoot lijken. Vervolgens stelde I-Drain dat de douchegoot van ESS niet te beschermen is door een modelrecht omdat de langwerpige douchegoot er puur en alleen zo uitziet, vanwege het technische effect dat ermee gecreëerd wordt. Dit leek een steekhoudender argument. Aangetoond moet dan worden dat het uiterlijk uitsluitend door de technische functie wordt bepaald.

De rechter komt dan met een interessante overweging: 'Alleen wanneer technische overwegingen beslissend zijn geweest voor de vormgeving, is er grond voor nietigverklaring van de registratie'. Voor de beoordeling daarvan neemt hij in acht het feit dat het water ook op een andere wijze kan worden afgevoerd, namelijk door middel van een rooster. Het feit dat er in de douchegoot van ESS geen rooster gebruikt wordt,  zoals oudere op de markt zijnde langwerpige douchegoten wel hebben, maakt dat de rechter geen uitsluitend technische functie ziet. I-Drain heeft nog uitvoerig bepleit dat er wel degelijk een technische functie is, maar slaagt daar in kort geding niet in.

Interessant aan deze zaak is dat ESS met een iets andere vormgeving, namelijk een gladde bovenkant en twee gleuven aan de zijkant voor de waterafvoer, toch een nieuw product heeft gecreëerd dat vooralsnog volgens de rechter beschermd kan worden. Er is veel discussie over de vraag of dit een juiste beoordeling is van de technische functie van een product. We zullen zien of I-Drain het hierbij laat zitten. 

Ruby Nefkens

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ruby Nefkens en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.