Door: Ruby Nefkens voor 'Meubel' op 6 april 2010

In één hand

De wetgever wil graag dat modelrecht en auteursrecht in één hand zijn. Dat wil zeggen dat de houder van de modelregistratie, ook het auteursrecht heeft op hetzelfde model, bijvoorbeeld een geregistreerd zitmeubel. Dit geeft rechtszekerheid. De bedoeling is dat u ervan uit kunt gaan dat het bedrijf dat op de modelregistratie genoemd wordt alle rechten op het model heeft en dat u niet nog eens door een derde kunt worden aangesproken. Dit is als volgt in de Modellenwet verwoord: 

Door de ontwerper van een krachtens de auteurswet beschermd werk aan een derde verleende toestemming tot het verrichten van een depot voor een tekening of model, waarin dat werk is belichaamd, houdt overdracht in van het op dit werk betrekking hebbende auteursrecht, voor zover bedoeld werk in die tekening of dat model is belichaamd. 

Op zich is dat een vergaande bepaling. Auteursrecht op een meubelontwerp kan volgens de Auteurswet alleen maar schriftelijk door de ontwerper worden overgedragen. Waarbij de overdracht van het auteursrecht duidelijk genoemd wordt. 

De Modellenwet fietst daar dus als het ware doorheen. In een licentieovereenkomst, waarbij de ontwerper aan de fabrikant het recht geeft het door hem ontworpen meubel te produceren en verkopen staat vaak een bepaling dat de fabrikant zorg draagt voor het registreren van het meubel. Dit is immers vaak een kostbare zaak. Daarmee geeft de ontwerper dus, volgens de Modellenwet, meteen zijn auteursrecht op. 

De uitspraak van het Gerechtshof te Amsterdam van 23 februari jl. bevestigt dit. Toestemming tot modelregistratie houdt een 'rechtsvermoeden' in dat het auteursrecht overgaat. Dit rechtsvermoeden is volgens het Hof niet voor weerlegging vatbaar. Zelfs indien de ontwerper zich er niet van bewust is dat hij met het toestaan tot registreren ook zijn auteursrecht overdraagt, rust het auteursrecht door de verleende toestemming bij degene die mag registreren. Het gaat volgens het Hof zelfs zover dat de ontwerper ook zijn auteursrecht kwijt is als hij helemaal niet van plan was toestemming tot overdracht van zijn auteursrecht te geven én hij, als hij zich daar wel van bewust was geweest, zijn toestemming niet zou hebben verleend. 

De Modellenwet is op dat punt dus zeer gunstig voor die bedrijven die voor de registratie toestemming van de ontwerper hebben gevraagd. De ontwerper zal zich hier wel van bewust moeten zijn. Wil hij namelijk de licentie beëindigen en het door hem ontworpen meubel door een ander laten produceren, dan moet hij al in de (eerste) licentie regelen dat hij zijn recht in dat geval weer terugkrijgt.  

Ruby Nefkens, nefkens@vandersteenhoven.nl 

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ruby Nefkens en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.