Door: Ruby Nefkens voor 'Meubel' op 22 juni 2010

Geen stijl

Met deze kop bedoel ik niet de website geenstijl.nl. In de meubelwereld draait het bij het ontwerpen van nieuwe modellen vaak om de stijl waarin iets ontworpen wordt. Modern is een stijl, klassiek ook. Een meubel kan in dezelfde stijl als een ander meubel ontworpen worden. Dat mag ook. Er ontstaat vaak discussie over hoe ver men daarin mag gaan. Wat zijn nog stijlelementen die iedereen mag toepassen en wat is een creatief element waar men van af moet blijven? In een recente uitspraak heeft de rechter zich daar weer eens over uitgelaten. Het betrof een zaak tegen, hoe kan het ook anders: Blokker. Het assortiment van Blokker staat erom bekend dat het veel lijkt op wat er al op de markt is. Dat gaat vaak goed, maar soms ook mis. 

In dit geval bracht Blokker producten op de markt met een dessin van rozen op een achtergrond van polka dots (stippen patroon). Beide elementen zijn los van elkaar al bekend. Blokker verkocht sinds begin dit jaar een poef, een fietstas, een reistas, een portemonnee en een zadelhoes met dit dessin. Blokker beschikte over een verklaring van een werkneemster waarin deze verklaart dat zij het dessin zelfstandig heeft ontworpen. Zij volgt de trends, aldus deze werkneemster, en de huidige trend is het gebruik van bloemen. Zij koos aan de hand van de door leveranciers aangeboden mogelijkheden een frisse roos, vond deze nog wat saai en bedacht er een stippenpatroon bij. Room Seven brengt kinderkleding en andere producten op de markt met ditzelfde dessin. Zij stelt dat zij eerder, sinds 2007, met dit dessin op de markt is gekomen. Room Seven legt zich niet bij de verklaring van Blokker neer en vraagt de rechter om Blokker te veroordelen om de verkoop van producten met dit dessin te stoppen. Room Seven beroept zich op auteursrecht en legt zelf een verklaring van de freelance ontwerpster van haar dessin over. 

Blokker betwist dat deze freelance ontwerpster het dessin heeft gemaakt. Er zijn geen ontwerptekeningen en het lijkt op knip-en plakwerk, dat speciaal voor de rechtszaak is gemaakt. Bovendien vindt Blokker dat er veel verschillen tussen de dessins zijn, hooguit is het in dezelfde stijl gemaakt. Het moet iedereen vrij staan om bekende dessins als rozen en polka dots te gebruiken, aldus Blokker. Dat zijn stijlelementen die niet beschermd kunnen worden. 

De rechter komt met een heldere uitspraak. Het knip-en plakwerk vindt hij niet interessant, want vast staat dat de kleding met dit dessin door Room Seven sinds 2007 op de markt is gebracht. De rechter vindt het dessin wel origineel. Het gaat immers om de combinatie van rozen en polka dots die nieuw is. Er is daarbij geen sprake van bescherming van een bepaalde stijl. Dat de werkneemster van Blokker het ontwerp zelf heeft gemaakt vindt de rechter niet aannemelijk, daarvoor lijken de dessins te veel op elkaar. Het auteursrecht ligt dus bij Room Seven. Blokker moet de verkoop stoppen op straffe van een fikse dwangsom. 

De rechter is in deze uitspraak zo stellig dat ik de indruk heb dat de 'reputatie' van Blokker haar zo langzamerhand parte begint te spelen. Wat zij stelt is eenvoudigweg niet geloofwaardig juist omdat de dessins zoveel op elkaar lijken. En dat is, aldus de rechter, geen toeval. 

Ruby Nefkens, nefkens@vandersteenhoven.nl

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ruby Nefkens en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.