Door: Ruby Nefkens voor 'Meubel' op 21 september 2010

Aanpassing licentiecontracten nodig?

Omdat de ontwerper van een product bij onderhandelingen met de exploitant regelmatig de zwakkere partij is, wil de overheid dit veranderen. In het zogenaamd Voorontwerp dat is gepubliceerd op www.internetconsultatie.nl/auteurscontractenrecht kunt u lezen hoe. Iedereen die dit wil kan daarop reageren voor 1 oktober a.s. 

Met dit ontwerp is bedoeld de auteursrecht ingrijpend te wijzigen. Het moet dan dus wel gaan om werken die voldoende creatief zijn om in aanmerking te komen voor auteursrechtelijke bescherming. Zoals boeken, muziek, film, software, maar ook een meubelontwerp of het ontwerp van een gebruiksvoorwerp. 

Waarmee wil de overheid de positie van de ontwerper - 'de maker' -  versterken:

• - De exploitant kan gedurende het leven van de maker geen overdracht meer vragen van het auteursrecht
• - Wanneer sprake is van een licentieovereenkomst die langer duurt dan vijf jaar, kan de maker de overeenkomst eenzijdig beëindigen na vijf jaar
• - De maker heeft recht op een billijke vergoeding
• - Wanneer het product een bestseller blijkt te zijn en de vergoeding die de maker ontving marginaal, dan heeft hij recht op een aanvullende vergoeding
• - De maker heeft er recht op dat zijn werk in voldoende mate wordt geëxploiteerd  

Dit is een greep uit de diverse bepalingen in het voorontwerp. Deze bepalingen zijn bovendien dwingend recht. Wanneer de overeenkomst beheerst wordt door Nederlands recht of de licentieovereenkomst geheel of voor een belangrijk deel in Nederland ten uitvoer wordt gelegd kan daar in een overeenkomst niet van worden afgeweken. Een aantal bepalingen heeft bovendien terugwerkende kracht. Dit wil zeggen dat ze ook ingrijpen in al bestaande licentieovereenkomsten. 

De twee meest ingrijpende bepalingen zijn het niet meer kunnen overdragen van het auteursrecht en de eenzijdige beëindiging van de licentieovereenkomst na vijf jaar. Die termijn kan overigens verlengd worden als een vereniging van makers daarover overeenstemming bereikt met een exploitant of vereniging van exploitanten. Of de vereniging van makers wel bereid is over een langere termijn in onderhandeling te treden is niet te voorspellen. 

Het is maar zeer de vraag in hoeverre de maker hiermee echt een sterkere rechtspositie krijgt (lees: een hogere vergoeding kan vragen). Het is duidelijk dat vooral de eenzijdige opzeggingsmogelijkheid van de maker na vijf jaar voor exploitanten een groot probleem kan zijn en dat zij zullen trachten deze regelgeving te omzeilen. 

Ik heb zitting genomen in de commissie van de Vereniging van Auteursrecht die een reactie op dit voorontwerp zal geven. Wat van het voorontwerp uiteindelijk zal overblijven laat ik u weten. Het is wellicht zaak voor de exploitant om nu alsnog de overdracht van het auteursrecht te vragen. 

Ruby Nefkens, nefkens@vandersteenhoven.nl

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ruby Nefkens en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.