Door: Ruby Nefkens voor 'Meubel' op 29 september 2011

Tussentijdse beëindiging agentuurovereenkomst

Kan een agentuurovereenkomst tussentijds beëindigd worden? En zo ja, welke rechten heeft de agent dan nog?

Een agentuurovereenkomst wordt meestal voor een bepaalde periode gesloten. In de overeenkomst is geregeld hoeveel maanden opzegtermijn in acht moet worden genomen als partijen tussentijds uit elkaar willen. Een misverstand dat ik regelmatig tegenkom is dat de agent meent dat die opzegtermijn ook door de principaal in acht moet worden genomen om tot een rechtsgeldige beëindiging van de overeenkomst te komen. Dat is niet het geval.

Wanneer de principaal de overeenkomst wenst te beëindigen kan hij dat zelfs per direct doen. Iets anders is of er ook een reden voor directe beëindiging is. Is die er niet, omdat de agent gewoon goed werkt, dan is de principaal schadeplichtig. De agent wordt immers 'beroofd' van de opzegtermijn en kan in die periode geen commissie meer verdienen met de verkoop van de betreffende producten. Stel in de agentuurovereenkomst staat een opzegtermijn van vier maanden. Dan heeft de agent recht op een schadevergoeding die gelijk staat aan de gemiddelde commissie die de agent had kunnen verdienen in die vier maanden. 

Er kunnen allerlei redenen voor de principaal zijn om de opzegtermijn niet in acht te nemen. Bijvoorbeeld wanneer het bedrijf fuseert met een ander bedrijf en de agent is niet meer nodig. Of de principaal gaat met eigen werknemers de verkoop ter hand nemen. Zelfs als er een geldige reden voor de principaal is om de overeenkomst zonder opzegtermijn te beëindigen, dan ontslaat hem dat niet van de verplichting de agent een schadevergoeding te betalen.

Naast de schadevergoeding kan de agent in een dergelijk geval ook recht hebben op een goodwill vergoeding. Of een goodwill vergoeding moet worden betaald en welk bedrag, hangt van een aantal omstandigheden af. In elk geval moet de agent er een beroep op doen binnen een jaar na beëindiging van de agentuurovereenkomst. Doet hij dat niet, dan is hij zijn recht op een goodwill vergoeding kwijt.

Tot slot moet de principaal de agent natuurlijk ook de commissie betalen waar de agent recht op heeft tot aan datum beëindiging. Dit kan zelfs meer zijn, wanneer de agent orders heeft voorbereid die na datum beëindiging tot een koopovereenkomst leiden. Ook over die omzet zal de principaal dan commissie moeten betalen.

Dit alles is geregeld in de Nederlandse wet. Is er buitenlands recht van toepassing op de agentuurovereenkomst dan kan dat anders zijn. Bij een buitenlandse principaal is dat meestal het geval. Tenzij de overeenkomst mondeling is gesloten. In dat geval maakt de agent een goede kans om een beroep te doen op Nederlands recht.

Ruby Nefkens, nefkens@vandersteenhoven.nl

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ruby Nefkens en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.