Door: Ruby Nefkens voor 'Meubel' op 14 oktober 2011
Opdracht tot ontwerp van logo en huisstijl
Waar moet u op letten als u opdracht geeft aan een ontwerpbureau om uw logo en huisstijl te ontwerpen? U laat een mooi logo, met kleurstelling, lettertype etc. van uw naam maken. Daarop wordt ook uw huisstijl gebaseerd. In de meeste gevallen behoudt het ontwerpbureau dan het auteursrecht op uw logo en huisstijl. U verkrijgt (alleen) het recht om uw logo en huisstijl te gebruiken. Dit kan zo lang als u dat wilt, maar ook precies waarvoor u dat met het bureau heeft afgesproken. Van te voren spreekt u dus af dat u betaalt voor het ontwerp en het gebruik dat u ervan gaat maken op bijvoorbeeld uw briefpapier, brochures en website. U verkrijgt met andere woorden een licentie voor een vooraf afgesproken soort gebruik.
Waarom behoudt het ontwerpbureau het auteursrecht? Dat is omdat het ontwerpbureau betaald krijgt voor het werk en het gebruik door u, dat met haar is afgesproken. Mocht u met het logo nog andere dingen willen doen dan het afgesproken gebruik, dan moet u daar weer opnieuw afspraken over maken met het ontwerpbureau. Zo mag u in het algemeen niet uw logo of huisstijl zelf aanpassen. Heeft u uw recht tot gebruik beperkt tot uw briefpapier, dan heeft het ontwerpbureau het recht om opnieuw een vergoeding van u te vragen wanneer u uw logo op een door u te maken website plaatst.
In een recente zaak is dit helemaal fout gegaan. Wat was het geval? Ontwerpbureau S.V.T. Branding & Design Group B.V. had een 'corporate design' ontworpen voor Mediq Apotheken. Dit betrof een logo, huisstijl, brochurelijn en winkelformule. Aan Mediq Apotheken werd een licentie verleend beperkt tot Nederland. In het licentiecontract was een boete opgenomen op overtreding daarvan van € 2 miljoen. Mediq Apotheken geeft later aan haar Poolse en Belgische dochtermaatschappijen toestemming om de ontwerpen te gebruiken en sturen daartoe specificaties en digitale bestanden op. S.V.T is het daar niet mee eens omdat dit in strijd is met de afspraken.
licentieovereenkomst waren overtreden. Mediq Apotheken bleef het corporate design echter gebruiken. Toen stapte S.V.T. naar de rechter. De rechtbank Utrecht heeft in een recent vonnis van 22 juni 2011 overwogen dat S.V.T. de licentieovereenkomst kon opzeggen en heeft daarnaast de contractuele boete volledig toegewezen. Mediq Apotheken moet dan ook stoppen met het gebruik van het corporate design en wel binnen 3 maanden. Als Mediq Apotheken zich hier niet aan houdt, staan daar nog hoge dwangsommen op. Mediq Apotheken moet ook de advocaatkosten van € 65.000,= vergoeden. Het is mij tijdens het schrijven van dit artikel niet bekend of Mediq Apotheken tegen dit vonnis in hoger beroep is gegaan.
De les die we hieruit in elk geval kunnen leren is dat het heel erg belangrijk is om goed met het ontwerpbureau af te spreken waarvoor u het ontwerp mag gebruiken en dat natuurlijk ook goed in de gaten te houden. Het beste is een onbeperkt gebruik af te spreken. Dit kan wel tot gevolg hebben dat de prijs van het ontwerp en de licentie hoger wordt, maar u voorkomt dat u voor onaangename verrassingen komt te staan.
Ruby Nefkens, nefens@vandersteenhoven.nl
Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Ruby Nefkens en Van der Steenhoven advocaten aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd.