Door: Lisette Leuftink op 14 september 2009

Wroeging

Soms kan een verhaal je zo grijpen dat het je niet meer loslaat. Alles wil je erover weten. Het intrigeert je. Onlangs ben ik begonnen in het boek : "Too good to be true; the rise and fall of Bernie Madoff" geschreven door Erin Arvelund. Sindsdien heb ik chronisch slaaptekort doordat ik het boek niet meer weg kan leggen. Afgelopen zomer las ik al een interview in Vanity Fair met secretaresse van Madoff. Zij beschreef uitgebreid hoe de dagen voor en na zijn arrestatie waren verlopen. Hoe de dagen ervoor de hoge bloeddrukpillen van Madoff in grote hoeveelheden werden aangesleept en er continu geheime besprekingen plaatsvonden. En de dagen erna eeuwenoude vrienden belden met de vraag waar hun geld gebleven was. Iedereen voelde zich bedrogen, en dat waren ze ook. 

Wat mij het meest intrigeert aan dit verhaal is dat het lijkt alsof niemand iets door heeft gehad. Menigeen vertrouwde Madoff het gehele pensioen toe. Dat hij en zijn vrouw Ruth in alle weelde leefden vond niemand vreemd. Uit de verhalen die je over hem leest blijkt dat hij een zeer innemende, rustige man was. Hij wist iedereen om zijn vinger te winden en vertrouwen te schenken. Dit hield hij dertig jaar zonder enige wroeging vol, zelfs tegenover zijn beste vrienden en familie. 

Naast mijn werk als advocaat treed ik ook op als curator. In die hoedanigheid ben ik veel verschillende figuren tegengekomen, maar ook een aantal Madoffs in het klein. Tijdens een eerste gesprek weten ze mij zeer eenvoudig om hun vinger te winden. Ze vertellen mij hoe hard ze hebben gewerkt om de boel te redden. Hoe ze hebben geprobeerd de schuldeiseres zo goed mogelijk achter te laten. Hoe vreselijk ze het vinden dat dit niet is gelukt en ze alles willen doen om mij en de schuldeisers van dienst te zijn. Na enkele telefoontjes met personeelsleden en schuldeisers en bestudering van de administratie blijkt het tegenovergestelde. Schulden zijn in zeer korte tijd hoog opgelopen. Gelden zijn naar onbekende bestemming weggesluisd. De behulpzame bestuurder doet nog steeds behulpzaam, maar komt telkens met smoezen. Wie je moet geloven blijft soms moeilijk. Conclusie is wel dat ook zij handelden zonder enige wroeging en veel mensen om de tuin hebben kunnen leiden door hun vriendelijke en rustige voorkomen.

Dat Madoff zo lang zijn gang heeft kunnen gaan is opmerkelijk. Toch blijkt ook uit mijn ervaringen dat een rustige en innemende persoonlijkheid je zeer eenvoudig op het verkeerde been kan zetten. Hoewel je als curator erop bedacht moet zijn dat er wordt gelogen, voer ik telkens weer de strijd of ik van het slechte of het goede in de mens uit moet gaan. 

Lisette Leuftink, advocaat vennootschaps-, ondernemings- en insolventierecht (leuftink@vandersteenhoven.nl)