Door: Jan van der Steenhoven op 23 december 2009
Over bonussen, boter , advocaten en winterbanden: Kerstmis 2009
Met Kerstmis kijk je terug op het jaar; heeft het gebracht wat je verwachtte? Wat ging er volgens plan, wat viel tegen?
Voor veel werknemers en bedrijven zijn de somberste verwachtingen uitgekomen, terwijl anderen kansen kregen en grepen.
De bonuscultuur , bestond die in 2007 of 2008 al? Natuurlijk wel alleen dit jaar is het fenomeen dat bijzondere werknemers een bonus krijgen over realisatie van korte termijnprestaties onder vuur komen te liggen.
Vanaf begin 2009 wordt met bonuscultuur iets verderfelijks aangeduid;wordt met cultuur overwegend een mooie verworvenheid in de samenleving aangeduid,van deze "cultuur" voelt iedereen aan, door de context , dat het om iets ergs moet gaan: foei wie doet daar aan mee? Terwijl de werknemer die nu met Kerstmis afwacht of hem of haar die kortetermijnbonus wordt toegekend net zo goed gerechtvaardigde verwachtingen kan hebben, als iemand die meent tantieme of vakantiegeld te kunnen krijgen. Advocaten hoor je er ook weinig over; zoals zo vaak zullen zij zeker de zaak van de werknemer die de bonus claimt van harte steunen. Maar evengoed staan zij de werkgever bij die vindt dat het dramatisch veranderende economisch klimaat en de publieke opinie een aanpassing of zelfs weigering van de bonus rechtvaardigen.
Verdien je een bonus? Hoe bepaal je dat? In de jaren '70 was er een gruwelijke commercial op TV over "echte boter". Twee mannen smeerden brood, een van hen kennelijk met echte boter. "Zo ",zegt de ander ,"Echte boter?" "Ja", zegt de een weer, " Mijn vrouw zegt dat ik het verdien".Niet begrijpend reageert de ander, die immers evenveel verdient. "Nee", zegt de ander weer " Ze zegt dat ik het verdien.", waarbij hij veelbetekenend het "verdien" beklemtoont. De kijker moet zich dan realiseren dat het hier niet om geld gaat om de geweldige relatie tussen de botersmeerder en zijn vrouw die hem boter gunt , terwijl de ander met margarine genoegen moet nemen.
Er waren nog te weinig zenders om te zappen, maar anders zou ik dat gedaan hebben!
De intrinsieke waarde van verdienen was in de jaren '70 nauwelijks een issue maar met Kerstmis 2009 des te meer. Advocaten kunnen over bonussen procederen, en brengen dan in een individueel geval succes of teleurstelling. Of iemand een bonus "verdient" bepaalt zijn omgeving;wie twee jaar terug met Kerst vertelde dat hij met miljoenen bij een grote bank was weggegaan, oogstte lof ; wie nu met een grote zak geld weg is gegaan spreekt besmuikt over zijn vertrek. "Verdient" de man van twee jaar terug het meer?
De publieke opinie kan genadeloos zijn, ook voor groepen. Een advocate van ons kantoor had op de Duitse snelwegen ervaren dat het vooral de Nederlanders waren die dezer dagen met het barre winterweer van de weg raakten. Vrijwel zonder uitzondering was de zuinige Nederlander zonder winterbanden op weg naar de wintersport gegaan... Vanochtend vertelde ik dat verhaal aan de taxichauffeur van TCA die mij naar de Herengracht bracht , omdat de tocht per fiets mij te glibberig en riskant leek. "Alle taxichauffeurs hebben toch zeker winterbanden?", vroeg ik. Dat was beslist niet zo. Hij had er in elk geval geen geld voor. De ellende met de taxichauffeurs rond Amsterdam CS en het gehannes met de regelgeving hadden zijn inkomsten niet alleen in 2009 maar ook al daarvoor sterk teruggebracht. Zo'n bericht op het Journaal over taxichauffeurs die in het winternoodweer €200,- voor een klein ritje vragen was weer een klap voor de taxichauffeur! Hij "verdiende" wel winterbanden, maar verdiende ze helaas niet.
Op de hoek van Amstel stapte ik uit; de bocht zou zijn mooie taxi misschien niet zonder slippen halen. Deze taxichauffeur verdient in elk geval een beter 2010.