Door: Marijn Schouwenaar op 15 februari 2010

Koude tijden

Zondag 14 februari 2010: Een dag van de liefde. Buiten sneeuwt het weer. Winterse etalages zijn gevuld met hartjes en rozen. Op winkelruiten staat groot: 14-02-2010 Valentijnsdag! Als zich echter in een huwelijk rode cijfers voordoen, dan is het met de romantiek snel gedaan. Samen probeer je er het beste van te maken. Maar de vorst houdt aan.

Door het vorstverlet ligt het bouwbedrijf van de echtgenoot al twee maanden stil en kunnen bouwprojecten niet af worden gemaakt. Het eenmansbedrijf heeft onvoldoende middelen om de doorlopende personeelskosten te betalen. Ook het huwelijk begint te kraken.

Vaak ben ik betrokken bij faillissementen. In de rol van adviserend advocaat of als curator. Regelmatig word ik door de rechtbank benoemd als curator bij faillissementen van personen of ondernemingen. Als curator ben ik dan belast met het beheer en de vereffening van de boedel. Dit betekent dat ik inventariseer wat de bezittingen en schulden zijn, en vervolgens deze bezittingen probeer te verkopen. Het doel van de curator is om uit die verkoop zoveel mogelijk schuldeisers te kunnen betalen.

Als de onderneming wordt gerund in de vorm van een BV, dan is de bestuurder/aandeelhouder (in de regel) niet aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Maar als het een eenmanszaak is, dan treft het faillissement de besturende echtgenoot ook in zijn privé vermogen. Bij een eenmanszaak worden het vermogen van de onderneming en de ondernemer als één geheel beschouwd.

Afhankelijk van de wijze waarop de echtelieden in het huwelijksbootje zijn gestapt, kan dit ook het vermogen van de niet-failliete echtgenoot raken. Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen raakt het faillissement van de eenmanszaak namelijk ook het gezamenlijke huwelijksvermogen (o.a. bankrekening en huis). Door onder huwelijkse voorwaarden te trouwen kan het privé vermogen van de niet-failliete echtgenoot beschermd worden tegen schuldeisers van de eenmanszaak. Daarbij is dan wel van belang dat die gemaakte afspraken ook daadwerkelijk tijdens het huwelijk worden nageleefd.

Bij een faillissement luistert dat helemaal nauw. Uitgangspunt is namelijk dat alle aanwezige goederen in de boedel vallen en de curator bevoegd is deze te verkopen. Goederen die de niet-failliete echtgenoot op een - aan de huwelijkse voorwaarden gehechte - lijst heeft geplaatst, blijven echter buiten de boedel. Hoe zit dat met goederen (bijvoorbeeld een auto of een huis) die tijdens het huwelijk zijn gekocht? Een auto gekocht tijden het huwelijk en geregistreerd op naam van de niet-failliete echtgenoot, kan buiten de boedel vallen. Echter alleen als deze ook gefinancierd is met middelen van de niet-failliete echtgenoot. Door de aankoop van zaken goed te documenteren, kan een vervelende bespreking met een curator worden voorkomen.

En dan kan deze curator vol vertrouwen de telefoon aannemen als de rechtbank belt met een benoeming als curator van een gefailleerd bouwbedrijf…

Marijn Schouwenaar, schouwenaar@vandersteenhoven.nl