Door: Selale Dogan op 17 mei 2011
Zwijg en je woord is jouw slaaf, spreek en je wordt een slaaf van je woord.
Het internet is een geweldig medium; met één muisklik beschikken we over nagenoeg alle informatie van de wereld. Met dezelfde muisklik kunnen we onze eigen kennis, informatie en meningen met anderen delen. Sommigen strooien daar gul mee.
Het gemak en de snelheid waarmee de hele wereld (en in ieder geval Nederland) te bereiken is, scheppen veel mogelijkheden. Maar daarin schuilen ook risico's. Gisteren las ik dat een Australische twintiger is overleden omdat hij meedeed aan de zogenaamde "planking"-rage die op Facebook is ontstaan. Het komt er kennelijk op neer dat de "planker" zo stijf als een - tja - plank op de minst voor de hand liggende plekken gaat liggen, zichzelf laat fotograferen en deze foto's vervolgens deelt via Facebook. Deze Australiër verloor zijn evenwicht tijdens een dergelijke "planking"-poging en viel van zijn eigen balkonbalustrade.
Dat is een nogal extreem uiterste, maar onze kijk op wat we kunnen of moeten delen via het internet lijkt allengs te verruimen. Tijdens de Client Class Internet en Sociale Media eind vorig jaar bij ons op kantoor is daar ook over gesproken. Bijvoorbeeld over de vraag of beledigende uitlatingen over anderen op een Twitter-, Hyves- of Facebook-account zomaar toegestaan zijn. De conclusie was dat zolang die beledigingen niet onwaar of onnodig grievend zijn, daar niet snel wat tegen gedaan kan worden. Desondanks kunnen ze, ook al zijn ze niet onwaar of onnodig grievend, genoeg schade aanrichten.
Sommigen zijn niet zozeer gericht op anderen, maar meer op zichzelf. Dit zijn de exhibitionistische informatieverstrekkers: wie ze zijn, wat ze doen, waar ze op welk moment zijn of heen gaan en wie ze kennen, iedereen mag elk detail weten. Dat is in beginsel prima, zolang het volledig geïnformeerd (volledig bewust van de uitwerking van hun mededelingen) en in alle vrijheid gebeurt. Ik ben alleen bang dat al die informatie-'exhibitionisten' niet altijd de gevolgen en de reikwijdte van hun informatieverstrekking kunnen overzien.
Zo is Facebook, 's werelds grootste sociale netwerk, in 2010 veel in het nieuws geweest vanwege haar privacybeleid. Een Facebook-profiel is standaard openbaar voor derden, tenzij de gebruiker de toegang zelf achteraf reguleert. Alles wat men 'post' (mededeelt), is in principe door alle andere Facebook-gebruikers te bekijken. Ook wordt zo nu en dan, per ongeluk, privacygevoelige informatie van gebruikers aan adverteerders verstrekt bij het gebruik of alleen al aanklikken van bepaalde applicaties. Hoe voorzichtig je met het internet moet zijn, werd Facebook zelf eind vorige week pijnlijk duidelijk. Zij haalde het nieuws omdat zij een PR-bureau had ingehuurd om anti-Google-verhalen te laten publiceren. Een blogger (een zogenaamde webcolumnist of -journalist) die door dat PR-bureau was benaderd, publiceerde de e-mail waarmee dat was gebeurd. Het internet achterhaalt zelfs Facebook wel.
Honderd jaar geleden waren veel onderwerpen taboe en bestonden er striktere omgangsvormen. Met de verdergaande ontwikkeling van de media zijn mensen mededeelzamer en losser geworden. Deze ontwikkeling is, wat mij betreft, zeker niet ten nadele van de mensheid. Het internet en de sociale media bieden veel gemak, kennis en plezier. De wet kan zich alleen niet zo snel ontwikkelen om het internet bij te benen. Het is dus aan de Google's, Hyves' en Facebook's om ons niet alleen te informeren over hun mogelijkheid, maar ook - en net zo duidelijk - over hun (privacy)beleid en de risico's van deelname. Het is echter voornamelijk aan onszelf om goed na te denken over dat wat we publiekelijk willen delen. Zwijg en je woord is jouw slaaf, spreek en je wordt een slaaf van je woord.
Şelale Doğan, dogan@vandersteenhoven.nl