Door: Jan van der Steenhoven op 14 juni 2011
Gemeen Secreet!
Hoewel enigszins in onbruik geraakt kon bovengenoemde verwensing zich jarenlang verheugen in een hoge positie in de top 10 van scheldwoorden, waarbij deze toch vooral aan de minder geliefde vrouwelijke medemens werd toegevoegd.
Minder bekend is dat de term "gemeen secreet" ook meer dan honderd jaar een, zij het wat obscure, plaats in ons Burgerlijk Wetboek heeft gehad. Hield de wetgever zich dan met de codificatie van scheldwoorden onledig? Allerminst! Een van de gebieden waar een duidelijke richting van de wetgever al sinds mensenheugenis gewenst is, is die van het burenrecht. De vastlegging van de regels die nabuurschap met zich brengt, verhindert overigens niet dat dat een van de terreinen van het recht is, waar de doorsnee Nederlander naar hartelust zijn eigen interpretatie aan geeft zoals verveelde volgers van Visser, de mobiele mediamediator, kunnen bevestigen. Naast regels over gemeenschappelijke erfscheidingen en hoogopschietende bomen, kende het Burgerlijk Wetboek voor 1992 een bepaling die ongeveer als volgt luidde: "De ruiming der gemene secreten geschiedt dan over het ene, dan over het andere erf."
Nu is u natuurlijk direct duidelijk welk conflict hier in de kiem gesmoord moest worden, of niet soms?
Voor wie dit toch nog vragen oproept: secreet is hier gebruikt in de betekenis van toilet, hoewel u daarbij nu ook weer niet aan het hedendaagse "water closet" moet denken, maar meer aan een latrine ofwel poepdoos, die buiten geurafstand van de beide woonhuizen waarvoor deze gemeenschappelijk ("gemeen") was ergens op het erf of zelfs de erfgrens stond. Tja, en de wetgever had terecht voorzien dat die zo nu en dan "geruimd" (= leeggeschept, schoongemaakt) moest worden. De rotzooi moest dan beurtelings over het ene en het andere erf afgevoerd worden; goede regeling toch? Hier is in elk geval minder over geprocedeerd dan over bomen dichtbij de erfgrens. Een van de laatste burenruzies die ik als advocaat ter hand had ging over twee vrouwen die elkaar gemene secreten vonden sinds de een de verloving met de broer van de ander had uitgemaakt. Het lot bracht hen jaren later in naastgelegen huizen. De gekrenkte would-be schoonzus plaatste coniferen die de 2 meter makkelijk voorbijschoten op de erfgrens, aldus alle zon uit de tuin van mijn cliënte werende. Hoewel haar advocaat nog een aardige poging waagde met de stelling dat een conifeer een struik en geen boom is (voor struiken gold het wetsartikel niet) volgde de rechter mijn cliënte en de coniferen moest weg. Helemaal weg? Nee toch niet want de bomen mogen niet binnen 2 meter van de erfgrens staan, maar dus wel 2 meter of verder.
De buurvrouw haalde de bomen dus van de erfgrens en zette deze midden in haar tuin, wel op 2 meter, maar de coniferen waren hoog genoeg om mijn cliënte nog behoorlijk wat zon te ontnemen! Ze bleef dus een gemeen secreet, althans volgens mijn cliënte.
De les is dus dat je met je buren beter een borrel kunt drinken dan over bomen en heesters twisten. Deze vrijdag doet Van der Steenhoven advocaten dat alweer voor de 8e keer en iedere keer is het leuk om te zien dat we met de meeste buren veel gemeen hebben, maar gelukkig geen secreten, die tijd is voorbij! Een beetje zon(licht) wensen we nog wel trouwens...
Jan van der Steenhoven, jan@vandersteenhoven.nl