Vastgoed update
4 juli 2011
Tijdens de Client Class Vastgoed eind 2010 hebben wij onder andere gesproken over aanbestedingsverplichtingen bij grondverkoop en ontwikkeling. Hierbij kwamen de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009 en de op handen zijnde Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2011 aan de orde. Ook aan de vraag of woningcorporaties wel of niet aanbestedingsplichtig zijn, hebben wij aandacht besteed.
Op beide onderwerpen zijn ontwikkelingen te melden. Daarnaast zijn er enkele wetten, besluiten en voorwaarden in voorbereiding waarover wij u graag informeren.
1. Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2011
Het aanbestedingsrecht is voortdurend in beweging. De rechten en verplichtingen die voortvloeien uit Europese regelgeving zijn nog altijd niet volledig uitgekristalliseerd in de nationale wetgeving.
De inhoud van de nieuwe Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2011 is gebaseerd op de meest recente inzichten van deskundigen op dit gebied en biedt partijen een handvat voor adequate contractvorming. Vanzelfsprekend kan nieuwe jurisprudentie of nieuw beleid weer leiden tot nieuwe inzichten. Een nieuw inzicht is reeds ontstaan met betrekking tot de aanbestedingsplicht van woningcorporaties.
Moet grond met bouwplicht worden aanbesteed?
In de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2011 is het arrest "Helmut Muller" van het Hof van Justitie verwerkt. In dit arrest kwam de vraag aan de orde of verkoop van grond met daarop een bouwplicht moet worden aanbesteed. Zuivere verkoop van grond door een overheidsinstantie is geen overheidsopdracht voor werken in de zin van het aanbestedingsrecht en hoeft dus niet te worden aanbesteed. Als daarop een bouwplicht rust dan is pas sprake van een overheidsopdracht, en dus aanbestedingsplicht als, kort gezegd, de aanbestedende dienst voor haar prestatie een tegenprestatie ontvangt die een rechtstreeks economisch belang inhoudt en er door de overheidsinstantie eisen worden gesteld die verder gaan dan de publiekrechtelijke mogelijkheden.
En grond met een concessieovereenkomst?
Tijdens onze Client Class kwam ook de tik op de vingers aan de orde die Nederland kreeg van de Europese Commissie voor het rechtstreeks gunnen van een concessieovereenkomst voor openbare werken in de gemeente Eindhoven. De Europese Commissie stelt dat de opdracht voor het ontwikkelen van een gemeenschapscentrum "Doornakkers Centrum" openbaar moest worden aanbesteed en heeft Nederland voor het Europese Hof gedaagd. Volgens de Commissie was hoofddoel van de concessieovereenkomst niet de verkoop van grond maar de uitvoering van werken (de aannemer werd ten dele betaald door de verlening van een exploitatierecht) en heeft de gemeente een rechtstreeks economisch belang in de zin van het Helmut Muller arrest. Hierbij speelt een rol dat de gemeente Eindhoven een subsidie van de Nederlandse Staat ontvangt per gebouwd huis. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft aangegeven het niet eens te zijn met deze stelling. Deze zaak is (nog) niet expliciet genoemd in de nieuwe Reiswijzer en het wachten is nu op een uitspraak van het Europese Hof.
2. Aanbestedingsplicht Woningcorporaties
Met betrekking tot de aanbestedingsplicht van woningcorporaties zijn er twee recente ontwikkelingen te melden.
Woningcorporaties geen aanbestedende dienst
Allereerst heeft het kabinet bij de behandeling van het wetsvoorstel Herziening Woningwet geoordeeld dat woningcorporaties geen aanbestedende diensten worden als gevolg van de in de nieuwe Woningwet op te nemen gewijzigde regels voor toezicht.
Verplicht aanbesteden maatschappelijk vastgoed?
Daarnaast blijkt met betrekking tot de aanbestedingsplicht van woningcorporaties bij de bouw van maatschappelijk vastgoed, de soep toch minder heet te worden gegeten dan zij aanvankelijk werd opgediend. Onlangs besloot onze minister van Binnenlandse Zaken terug te komen op een eerder besluit waarin woningcorporaties werden verplicht de bouw van maatschappelijk vastgoed boven de drempelwaarde Europees aan te besteden. Woningcorporaties blijven wel verplicht om de bouw van maatschappelijk vastgoed aan te besteden volgens de Nederlandse aanbestedingsregels. Zij kunnen kiezen of zij dit Europees, openbaar of onderhands doen.
3. In voorbereiding
- Herziening Woningwet, geplande inwerkingtreding 1 januari 2012.
- Bouwbesluit 2012, geplande inwerkingtreding 1 januari 2012
- UAV 2011, gepland medio 2011
Client Class Vastgoed 2011
Op 10 november 2011 organiseren wij een Client Class Vastgoed waar wij verder ingaan op bovenstaande onderwerpen. Wilt u daarvoor een uitnodiging ontvangen of heeft u nog onderwerpen die u graag op het programma wilt zien? Mail dan naar Cateleine Colnot, colnot@vandersteenhoven.nl. Wij horen graag van u.
Met vriendelijke groet,
Het Vastgoed team van Van der Steenhoven advocaten,
Brenda Nijhuis
Steven Arnold
Maarten Poerink
Max de Geus
Cateleine Colnot (secretaresse)
Heeft u nog vragen? Bel of mail dan gerust met Cateleine Colnot 020-607 7972 of colnot@vandersteenhoven.nl.