Nieuwsbrief, 31 januari 2025
Wij zijn 2025 begonnen met iets nieuws: onze eigen podcast!
Werk met VDS: een podcast vol werk & wet
Eileen bespreekt elke aflevering een actueel of belangrijk thema terwijl Danique het intermezzo verzorgt met een opvallende uitspraak uit de rechtspraak. Podcast-host Michel Loeve leidt de gesprekken in goede banen. Voor iedereen die op de hoogte wil blijven van de nieuwste ontwikkelingen en praktijkvoorbeelden in het arbeidsrecht!
Je kunt de eerste aflevering nu beluisteren via Spotify of in de Apple Podcasts-app.
Handhaving Wet DBA
Er zijn de laatste jaren weinig ontwikkelingen in het arbeidsrecht geweest die zoveel aandacht hebben gekregen als die rondom de ZZP’er. Is dit terecht? Ja, en nee. Wat zijn zoal de gevolgen en – belangrijker – welke oplossingen zijn er voorhanden nu de Belastingdienst actief is gaan controleren op schijnzelfstandigheid? VDS schrijft je bij.
Achtergrond
Het tumult is gestart met de opheffing van het handhavingsmoratorium voor de Wet DBA. Wist je dat de wettekst van de Wet DBA eigenlijk maar een paar regels tekst kent? In het kort regelt deze wet dat de ‘Verklaring Arbeidsrelatie’ (VAR), die voorheen duidelijkheid bood over de status van een samenwerking, niet meer bestaat. Van oudsher gelden de criteria ‘gezag, arbeid en loon’ om te toetsen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Ten tijde van de VAR kwam men meestal niet aan deze toets toe omdat de VAR een vangnet bood. De wetgever zag in dat het afschaffen van de VAR tot onrust zou leiden en dat de markt er nog niet klaar voor was om overeenkomsten op de juiste manier te gaan toetsen. Het handhavingsmoratorium – een scrabble-waardig woord dat ‘uitstel van handhaving’ betekent – bood voorbereidingstijd tot het moment waarop in de praktijk écht getoetst zou gaan worden. Maar: hoe kijken we dan aan tegen ‘gezag, arbeid en loon’ nu er wél gehandhaafd wordt? Hier is de lijn eigenlijk al jaren hetzelfde en het veelbesproken Deliveroo-arrest uit 2023 zet de gezichtspunten op een rij die gehanteerd worden bij deze beoordeling.
Vanuit arbeidsrechtelijk perspectief leidden het invoeren van de Wet DBA in 2016 en het Deliveroo-arrest niet tot grote veranderingen. Blijft het afschaffen van het handhavingsmoratorium per 1 januari 2025 dan zonder gevolgen? Dat niet. Hoewel de arbeidsrechtelijke toets niet verandert, kan de (her)kwalificatie van een overeenkomst na inspectie door de Belastingdienst behoorlijke fiscale en juridische gevolgen hebben.
Arbeidsovereenkomst
Wat als er tóch sprake is van een arbeidsovereenkomst?
Naheffing
De Belastingdienst kan de opdrachtgever (die bij toverslag ‘werkgever’ is geworden) een naheffingsaanslag opleggen voor de loonheffingen en het niet afgedragen sociale premies. Dit wordt gedaan met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Als je dus al sinds 2020 met een zelfstandige werkt en uit een controle in januari 2026 blijkt dat de arbeidsrelatie kwalificeert als een arbeidsovereenkomst, wordt de heffing opgelegd vanaf 1 januari 2025.
Verzuim- en vergrijpboetes & waarschuwingen
Heb je een aangifte te laat ingediend, of heb je opzettelijk geen loonaangifte gedaan? Dan kan er, afhankelijk van de ernst van de overtreding, een verzuim- of een vergrijpboete worden opgelegd. Goed nieuws: zolang er geen kwade wil in het spel is worden in 2025 geen boetes opgelegd. En hoe zit het met waarschuwingen? In bepaalde gevallen geeft de Belastingdienst eerst een waarschuwing, maar dit moet niet gezien worden als een feitelijke verlenging van het handhavingsmoratorium. Een naheffingsaanslag kan ook na een waarschuwing opgelegd worden over de periode waarin sprake was van een overtreding (tot aan 1 januari 2025).
Overig
Naast deze fiscale maatregelen zijn er ook arbeidsrechtelijke aanspraken waar je als opdrachtgever rekening mee moet houden. Zo wordt het uurtarief van de schijnzelfstandige na het afwerpen van zijn ZZP-mantel in de regel automatisch omgezet in het bruto werknemersloon. Ook heeft de werknemer met terugwerkende kracht aanspraak op vakantiedagen en vakantietoeslag. Werkte je met verschillende, opeenvolgende, overeenkomsten van opdracht? Dan geldt de ketenregeling. Zijn er geen pensioenpremies afgedragen terwijl dit wel had gemoeten, bijvoorbeeld op grond van een cao of aan een verplicht gesteld pensioenfonds? Dan moeten de gemiste pensioenpremies over de afgelopen vijf jaar, bestaande uit het werkgeversdeel én de eigen bijdrage van de werknemer, alsnog worden betaald. Is de cao waarin een pensioenverplichting is opgenomen algemeen verbindend verklaard? Dan heeft de werknemer die onder de reikwijdte van de cao valt aanspraak op pensioen. Ook mag je een werknemer een pensioenregeling niet ontzeggen als de rest van de werknemers die wel krijgt.
Overweeg je als werkgever om de premies sociale zekerheid en pensioen op de werknemer te verhalen bij herkwalificatie, of om dit in een overeenkomst van opdracht op te nemen? Doe dit niet. Dit wordt gezien als een economisch delict.
Tips & tricks
In de meeste gevallen zien wij overeenkomsten van opdracht die precies zijn wat ze moeten zijn: overeenkomsten van opdracht. Let hierbij vooral op de gezagsrelatie: is er geen, of in zeer beperkte makte, sprake van gezag tussen partijen? Dan zit je waarschijnlijk goed.
Wat kun je doen als opdrachtgever?
1. Verklein de risico’s
Dit kun je doen door bijvoorbeeld een vooroverleg aan te vragen bij de Belastingdienst om de situatie tussen jou en de opdrachtnemer(s) te beoordelen. Dit is een ‘informele’ route waartegen geen bezwaar aangetekend kan worden. Een andere mogelijkheid is om een beschikking te vragen voor specifieke rollen. Deze optie is toetsbaar door de rechter.
2. Stel een ZZP-beleid op
De Belastingdienst hecht waarde aan de aanwezigheid van een adequaat beleid waarin staat hoe er met zelfstandigen wordt omgegaan. Benoem wezenlijke elementen in dit beleid waardoor een zelfstandige duidelijk een andere positie heeft binnen de organisatie en dat de mate waarin hij ‘ingebed’ is beperkt blijft. Maak duidelijk aan welke voorwaarden een samenwerking met een ZZP’er moet voldoen, zoals de mogelijkheid tot vrije vervanging door een derde, zelfstandige uitvoering van de opdracht en de manier waarop de beloning bepaald wordt. Als de ZZP’er – zowel op papier als in de praktijk – meer verantwoordelijkheid toekomt dan is dit een sterke indicatie van échte zelfstandigheid.
3. Zorg dat de contracten op orde zijn
Hoe? Maak duidelijke afspraken over de gezagsrelatie en de projectomschrijving. Stuur alleen op resultaat en geef geen tussentijdse instructies. Is er sprake van een agentuur-, of een bemiddelingsovereenkomst? Beschrijf dit dan duidelijk en zorg dat de praktijk overeenstemt met wat er in de overeenkomst staat.
4. Onderzoek het ondernemerschap
Een zelfstandige is een ondernemer. Ga dit voor zover mogelijk na. Hoe presenteert de zelfstandige zich aan de buitenwereld? Gebruik je boerenverstand: gedraagt en presenteert de ZZP’er zich als ondernemer? Of is er, op elementen als het afgesproken tarief, het opnemen van vakantie en het soort overeenkomst na, in wezen geen verschil met medewerkers in loondienst?
5. Mijd de BV, overweeg een intermediair
Er wordt regelmatig gedacht dat, wanneer een BV, en niet een eenmanszaak, contractspartner wordt namens de zelfstandige, dit de schijnzelfstandigheid doorkruist. Dit is niet waar, want ook voor deze gevallen is de gezagsrelatie bepalend. Vermijd dus constructies waarin de zelfstandige een BV heeft opgericht om als “doorgeefluik” te fungeren. De Belastingdienst prikt hier doorheen. Werken met een intermediair is wel een oplossing die meer zekerheid biedt, maar in veel gevallen is dit zowel duur als onnodig.
Twijfel je nog over de samenwerking met ZZP’ers binnen jouw organisatie? Dan helpen wij je graag op weg met het beoordelen van de arbeidsrelatie en het sluiten van de juiste overeenkomst.
SAVE THE DATE!
Op 27 maart a.s. organiseren wij een bijeenkomst op kantoor over “Onderhandelen met resultaat en de VSO.” Jullie krijgen tips van een zeer ervaren mediator voor een soepel lopende onderhandeling. En tips van ons over de VSO. Het lijkt zo’n standaard stuk, maar je kunt er nog steeds veel creativiteit in kwijt. De uitnodiging volgt, maar je kunt je alvast aanmelden door een mail te sturen aan clientclass.
Vacature: juridisch assistent
Wij zijn op zoek naar een enthousiaste en proactieve juridisch assistent die klaar is voor een nieuwe uitdaging. Ben of ken je iemand die ervaring heeft in een dynamische werkomgeving en voldoening haalt uit het ondersteunen van een professioneel team? Bekijk dan hier onze volledige vacature op LinkedIn!
Met vriendelijke groet,
Team arbeidsrecht: Ester Kalis, Eugenie Ágoston, Marjon Schlimbach, Eileen Pluijm, Celine Sup, Jan van der Steenhoven, Laura Tuinenburg, Danique Ophoff en Jennifer Kuijt
Van der Steenhoven advocaten N.V.
Herengracht 582 (1017 CJ) Amsterdam
tel: +31 (0) 20 607 79 79
www.vandersteenhoven.nl, mail@vandersteenhoven.nl
Aan de samenstelling en inhoud van deze nieuwsbrief is de meeste zorg besteed. Van der Steenhoven advocaten N.V. aanvaardt geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van deze nieuwsbrief genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen is geraadpleegd.
