Nieuwsbrief, 21 maart 2025
Het is weer lente! Ook dit jaar begonnen wij op kantoor de lente met deze – natuurlijk gele – vrolijke gevulde bloempotten voor iedereen. Ieder jaar bedenken wij met elkaar hoe wij de lente in gaan luiden. Met een leuke verrassing op de bureaus, een uitje en liefst allebei. We piekeren er niet over, maar wat als we volgend jaar besluiten om de lente geruisloos zijn intrede te laten doen?
Verworven rechten
Arbeidsvoorwaarden staan niet alleen op papier (in een arbeidsovereenkomst, regeling arbeidsvoorwaarden of cao). Arbeidsvoorwaarden kunnen ook in de loop met het verstrijken van de tijd ontstaan. De “verworven rechten”.
Een schoolvoorbeeld is het uit coulance uitkeren van een bonus. Als een werkgever ieder jaar een bonus uitkeert, dan vertrouwen werknemers er op een gegeven moment op dat er ieder jaar een bedrag op hun rekening wordt bijgeschreven. Ondanks dat hierover niets is vastgelegd. Wat nu als een werkgever dit patroon doorbreekt en geen bonus betaalt? Kunnen werknemers hier dan toch aanspraak op maken?
Of een verworven recht is ontstaan, hangt af van de omstandigheden. De Hoge Raad formuleerde zes gezichtspunten die bij de beoordeling van belang zijn. Belangrijk is bijvoorbeeld de inhoud van de gedragslijn (zoals het uitkeren van een bonus), de lengte van de periode waarin het voordeel is verschaft, wat werkgever en werknemer hierover jegens elkaar hebben verklaard en hoe groot de kring van werknemers is die dit “extraatje” ontving.
Hoe voorkom je dat een extraatje een arbeidsvoorwaarde wordt? Helder communiceren. Wees duidelijk naar werknemers dat de toekenning vrijblijvend is, dat zij er niet op kunnen (blijven) rekenen. En handel daarnaar. Een greep uit de rechtspraak.
Daggeldvergoeding
Werknemer werkt sinds de jaren ‘80 bij (de rechtsvoorganger van) het UWV. Eerst in een binnendienstfunctie, daarna in de buitendienst. Voor mensen in de buitendienst geldt een daggeldvergoedingsregeling. Dit is een netto vergoeding voor elk gewerkte dag. Hiervoor is een declaratie nodig, geen bonnetje.
Tijdens corona is werknemer veel minder op pad dan voorheen. Toch declareert hij voor elke gewerkte dag, ongeacht of hij thuis op kantoor of op locatie werkt. Zijn leidinggevende vindt dit prima: hij accordeert alle declaraties. Dit is geen unieke situatie. Het UWV constateert tot haar frustratie dat in het gehele land de regeling verschillend wordt uitgevoerd.
Medewerkers declareren deels voor elke gewerkte dag en deels voor de dagen dat zij onderweg zijn. Het UWV wil de regeling eenduidig en toepassen zoals ooit bedoeld. UWV publiceert hierover een brief op intranet en verstuurt individuele brieven, zo ook naar werknemer. Hij ziet de hoogte van zijn vergoeding dalen. Daarop stelt werknemer dat sprake is van een verworven recht en dat hij voor elke gewerkte dag – ook op kantoor of thuis – recht heeft op daggeld.
Het Hof Amsterdam denkt hier anders over. Ondanks dat de regeling een lange periode onjuist is toegepast, oordeelt het Hof dat geen sprake is van een verworven recht. De regeling is duidelijk; het gaat om een vergoeding voor kosten die een werknemer moet maken als hij op pad is. Dat de regeling een lange periode niet juist is toegepast doet hier niet aan af. Het UWV heeft namelijk meerdere keren duidelijk gecommuniceerd naar werknemer dat de regeling anders moet worden toegepast. Daarbij speelde ook een rol dat werknemer voor de thuiswerkdagen aanspraak kon maken op een thuiswerkvergoeding. Zijn financiele nadeel is hiermee beperkt.
100% salaris tijdens ziekte
In een kort geding buigt de kantonrechter zich over de vraag of een zieke werkneemster recht heeft op volledige doorbetaling van het loon. Op grond van de arbeidsovereenkomst heeft zij recht op 70% van het laatstverdiende loon. In de praktijk betaalt de werkgever het loon echter veelal volledig door. Werkneemster vindt dat hierdoor sprake is van een verworven recht. Deze vlieger gaat vooralsnog niet op. In de arbeidsovereenkomst staat duidelijk dat werkgever niet verplicht is het loon verder aan te vullen. Ook niet als hij dit eerder wel heeft gedaan. Of de bodemrechter ook zo oordeelt is de vraag.
60-plussers uitsluiten van ploegendiensten- en toeslag
Mitsubishi Turbocharger Europa moet bezuinigen. Werknemers van 60 jaar en ouder worden niet langer meer in drieploegendiensten ingedeeld, alleen nog maar in dagdiensten. Dit heeft (grote) gevolgen voor het loon. Na een afbouwperiode van zes maanden, ontvangen deze werknemers geen ploegentoeslag meer. Enkele werknemers starten een kort geding. De kantonrechter oordeelt dat sprake is van een verworven recht, maar het Hof denkt hier anders over.
Ondanks dat de werknemers vanaf indiensttreding (ruim 8 jaar) werkzaam waren in de drieploegendiensten en zij hierbij een aanzienlijk financieel belang hebben, bieden de arbeidsovereenkomsten en de cao expliciet de mogelijkheid om het rooster te wijzingen. Uit de praktijk blijkt dat dit ook vaak gebeurde en dat redt werkgever uit de benarde situatie.
Asperges steken
Werkneemster werkt 44 jaar als persoonlijke coach bij een zorginstelling. Ze heeft ook met haar partner een aspergekwekerij. In het aspergeseizoen is het topdrukte in het familiebedrijf. Bijna elk jaar neemt zij in de periode april tot en met juni onbetaald verlof om haar echtgenoot te helpen. Haar werkgever keurt dit altijd goed, tot het jaar 2023. Hij wijst de aanvraag voor onbetaald verlof af.
De rechter oordeelt dat sprake is van een verworven recht. De manier waarop werkgever communiceert speelt een grote rol. In 2011 omschrijft werkgever het jaarlijks onbetaald verlof als een “traditie”. In een mail van 2012 bevestigt werkgever dat werkneemster in het aspergeseizoen “normaal gesproken onbetaald verlof opneemt”. Dit is een greep uit legio voorbeelden, waaruit blijkt dat werkgever het jaarlijks onbetaald verlof geen probleem vindt en er zelfs vanuit gaat dat zij dit opneemt.
Benieuwd of een extraatje binnen het bedrijf een verworven recht is geworden? Neem dan gerust contact met ons op.
Client Class!
Het is bijna zover! Op 27 maart a.s. organiseren wij een bijeenkomst op kantoor over “Onderhandelen met resultaat en de VSO”. Jullie leren de kunst van het improviseren, krijgen een handreiking van een zeer ervaren mediator voor een soepel lopende onderhandeling. En tips van ons over de VSO. Je kunt je nog aanmelden door een mail te sturen aan clientclass.
Met vriendelijke groet,
Team arbeidsrecht: Ester Kalis, Eugenie Ágoston, Marjon Schlimbach, Eileen Pluijm, Celine Sup, Jan van der Steenhoven, Laura Tuinenburg, Danique Ophoff en Jennifer Kuijt
Van der Steenhoven advocaten N.V.
Herengracht 582 (1017 CJ) Amsterdam
tel: +31 (0) 20 607 79 79
www.vandersteenhoven.nl, mail@vandersteenhoven.nl
Aan de samenstelling en inhoud van deze nieuwsbrief is de meeste zorg besteed. Van der Steenhoven advocaten N.V. aanvaardt geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van deze nieuwsbrief genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen is geraadpleegd.
