artikel

artikel

Ruby Nefkens, 16 augustus 2021

Bescherming tegen namaak van meubels via het modelrecht
Er wordt behoorlijk wat geld verdiend aan de namaak van succesvolle producten. Bekende merken hebben hun handen vol aan het tegengaan van namaak en het voeren van juridische procedures. Het optreden tegen namaak is makkelijker als het betreffende product goed is beschermd. Hoe pak je dat aan? Hieronder zet ik uiteen wat je met het modelrecht kunt doen om een optimale bescherming van meubels en accessoires te verkrijgen.

Voorwaarden voor bescherming – modelrecht
Het modelrecht beschermt het uiterlijk van een product met een eigen karakter. Het uiterlijk kan worden afgeleid uit de kenmerken van met name de lijnen, de omtrek, de kleuren, de vorm, de textuur of de materialen van het product of de versiering daarvan. Het eigen karakter hoeft niet op het uiterlijk van het volledige product te berusten. Het kan ook betrekking hebben op een onderdeel daarvan. 

Een belangrijke voorwaarde voor bescherming via het modelrecht is dat het onderdeel van het product bij normaal gebruik zichtbaar is. Niet beschermd door het modelrecht zijn vormen die noodzakelijk zijn om een bepaald technisch effect te bereiken. Techniek die opgesloten zit in een zitting is niet te beschermd door het modelrecht. En kijken we naar de technische/ functionele elementen van een stoel, zoals de poten en een zitting, en in de meeste gevallen een rug-en armleuning, dan zijn deze elementen op zichzelf niet te beschermen. Er blijven echter, binnen deze elementen, meer dan genoeg keuzemogelijkheden over om een meubel te ontwerpen, dat qua vormgeving afwijkt van wat er al op de markt is. Dus een nieuwe vorm van bijvoorbeeld een tafelpoot kan wel degelijk beschermd worden.

Wil een product onder de bescherming van het modelrecht kunnen vallen, dan moet het, naast het hebben van een eigen karakter, ook nieuw zijn. Dit betekent dat er niet al een product op de markt mag zijn dat er hetzelfde of bijna hetzelfde uitziet.

Ontstaan en beschermingsomvang modelrecht
Een modelrecht ontstaat wanneer het product wordt ingeschreven in het modellenregister. Dit kan door het registreren van een tekening en/of van een foto van het product. Het is aan te raden dat vanuit meerdere gezichtshoeken te doen. Onderscheidende kenmerken kunnen los daarvan geregistreerd worden. Voor bescherming alleen in de Benelux kan gekozen worden voor een registratie bij het Benelux-Bureau voor Intellectuele Eigendom, https://www.boip.int/nl. Voor een modelrecht dat geldt in de gehele Europese Unie, kan geregistreerd worden bij het Bureau voor Intellectuele Eigendom van de Europese Unie (EUIPO), https://euipo.europa.eu/ohimportal/ nl. Het is ook mogelijk in andere landen een model te registreren.

Het is van groot belang dat een model goed wordt geregistreerd. Ik zie vaak genoeg dat dat niet het geval is. Dan blijkt de vorm, of bepaalde kenmerken daarvan, onvoldoende. Als een model niet goed of niet duidelijk genoeg geregistreerd wordt, heb je er niets aan en maak je de kosten voor niets. Laat je daarom adviseren.

Het Europees modelrecht kent ook bescherming voor niet-geregistreerde modellen. Dat is een vorm van bescherming zonder dat registratie van het model nodig is. Deze vorm van bescherming is wel een stuk beperkter. Zo heeft een niet-ingeschreven model slechts een bescherming van 3 jaar, waar een ingeschreven model in totaal 25 jaar bescherming krijgt. Naast de langere termijn van bescherming kent het ingeschreven model ook een ruimere beschermingsomvang. Op grond van een niet-ingeschreven modelrecht kun je alleen actie ondernemen tegen het daadwerkelijk namaken van het beschermde model. Met een ingeschreven model hoeft niet te worden aangetoond dat de andere partij het beschermde model daadwerkelijk heeft nagemaakt. Het volstaat als de meubels voldoende op elkaar lijken. Mocht je vergeten zijn tijdig te registreren dan kan het niet-ingeschreven modelrecht uitkomst bieden.

Wanneer registreren?
Als je wilt gaan voor de 25 jaar bescherming dan is het zaak om tijdig te registreren. Doe dit binnen 12 maanden nadat het product wordt bekendgemaakt. Als je een product op de beurs toont, of post op social media, dan heb je nog tijd om het daarna te registreren. 

Inbreuk?
De houder van een geregistreerd model kan dus optreden tegen iedere partij die een meubel op de markt brengt met hetzelfde uiterlijk of met een uiterlijk dat erop lijkt, en dezelfde algemene indruk achterlaat. De rechter gaat ervan uit dat het geregistreerde model nieuw is en een eigen karakter heeft, zodat de tegenpartij moet aantonen dat dit niet zo is. Voordeel van een registratie in de EU is dat een verbod voor de hele EU kan worden opgelegd en niet alleen voor de Benelux.

Conclusie
Het bovenstaande illustreert dat het modelrecht een belangrijke rol speelt bij de bescherming van meubels en accessoires tegen namaak. Het is daarom aan te raden om op tijd te registreren zodat je over een krachtig wapen beschikt tegen namaak en de exploitatie van je meubels in eigen hand houdt.

Artikel van Ruby Nefkens voor Interior Business Magazine.

Ruby Nefkens
nefkens@vandersteenhoven.nl
+31 (0)6 43 36 80 63

 

Contact opnemen met ons?
 

  +31 (0)20 607 79 79
 

  mail@vandersteenhoven.nl