artikel

artikel

Ruby Nefkens, 14 september 2020

Bloempotten
Naast meubels zoals stoelen, tafels, banken en lampen kunnen accessoires, zoals bloempotten, vazen, manden etc. ook bescherming genieten tegen namaak. In een recente uitspraak van de rechtbank Den Haag ging het over intellectuele eigendomsrechten op bloempotten.

Wat was het geval?
Groothandel Gartneriet, een echt familiebedrijf, verkoopt planten en daarbij behorende bloempotten die ze ‘in eigen huis’ ontwerpt. In 2017 is de Lundager Pot, door de zoon van de eigenaren ontworpen, in het blauw, roze en groen op de markt gebracht. Gartneriet heeft de Lundager Pot in de hele EU beschermd door de pot te registreren als Gemeenschapsmodel.

Ovata is een handelskwekerij. Naast potplanten verkoopt zij ook bloempotten onder de naam Porto Pot.

Figuur 1 Lundager Pot
Figuur 2 Porto Pot








Op de Trade Fair Aalsmeer, Nederlands grootste internationale sierteeltvakbeurs, heeft Gartneriet geconstateerd dat de bloempotten van Ovata, zoals uit de bovenstaande afbeeldingen naar voren komt, vrijwel identiek zijn aan de Lundager Pot. Klakkeloos diefstal van design. Er volgt een rechtszaak.

Eigen karakter
De eerste vraag die beantwoord moet worden is of de Lundager Pot wel beschermd is. Is de modelregistratie geldig? Dit is het geval als de bloempot nieuw is en een eigen karakter heeft. Ovata heeft niet betwist dat de Lundager Pot nieuw is. Ovata is wel van mening dat de registratie van de Lundager Pot nietig is, omdat het ontbreekt aan het tweede vereiste van eigen karakter. Daarvoor moet de Lundager Pot worden vergeleken met eerder op de markt zijnde bloempotten. Ovata vindt dat de Lundager Pot onvoldoende verschilt van bloempotten die eerder op de markt waren. De pot wijkt onvoldoende af van het zogenaamde vormgevingserfgoed. Ovata vindt dat de bloempot van Gartneriet past in een bepaalde stijl. En een stijl is, net zoals trends, niet door het modelrecht beschermd.

Figuur 3 Vormgevingserfgoed

Volgens Gartneriet is er wel degelijk sprake van een eigen karakter. Specifieke kenmerken van de Lundager Pot zijn volgens Gartneriet onder andere het ‘drijvende design’ waarbij vlokken van boven naar beneden neerdalen en een 3D-effect creëren. Ook de ronde pot met brede opening aan de bovenkant en de glimmende “finish” aan zowel de binnen- als de buitenkant van de pot, maakt de pot afwijkend.

De rechter geeft Gartneriet gelijk. Het vormgevingserfgoed toont aan dat de karakteristieke elementen van de Lundager Pot in hun samenhang nog niet eerder zijn vertoond. Uit het vormgevingserfgoed valt evenmin af te leiden dat de Lundager Pot uiting is van een bepaalde stijl of trend. De Lundager Pot is volgens de rechter nieuw, én heeft een eigen karakter. Er is dus sprake van geldige modelregistratie.

Inbreuk
De volgende vraag die beantwoord moet worden, is of de Porto Pot inbreuk maakt op het modelrecht van Gartneriet. Ovata meent dat de Porto Pot wél anders is doordat er een verschil is in vorm, glazuurlaag en kleuren. De rechter is het hier niet mee eens. Het verschil in vorm is marginaal. Het kenmerkende ‘drijvende design’ komt duidelijk terug in de Porto Pot. De andere glazuurlaag en iets afwijkende kleurstelling is zo onopvallend dat het de Porto Pot geen andere indruk geeft. Dat iedere Porto Pot vanwege het handwerk anders is, maakt volgens de rechter niet uit. De kenmerken blijven voor een groot deel gelijk aan die van de Lundager Pot. Er wordt door Ovata dus inbreuk gemaakt op het modelrecht van Gartneriet. Of daarmee ook inbreuk op auteursrecht wordt gemaakt of dat de Porto Pot een slaafse nabootsing is behandelt de rechter daarom niet. 

Belangrijke les
Deze uitspraak bevat een belangrijke les. Bij het ontwerpen van een bloempot heeft de ontwerper een grote mate van vrijheid in keuze van vormgeving, kleur, materiaal etc. Deze mate van vrijheid maakt dat de Lundager Pot een aanzienlijke beschermingsomvang heeft. Kleine verschillen leiden dan toch tot inbreuk. Dit in tegenstelling tot weinig ontwerpvrijheid. Hoe minder vrijheid een ontwerper heeft, hoe eerder kleine verschillen zullen zorgen voor een andere indruk en dus geen inbreuk. 

Artikel van Ruby Nefkens voor Interior Business Magazine.

Ruby Nefkens
nefkens@vandersteenhoven.nl
+31 (0)6 43 36 80 63

 

Contact opnemen met ons?
 

  +31 (0)20 607 79 79
 

  mail@vandersteenhoven.nl