artikel

artikel

Ruby Nefkens, 13 november 2020

Verbod online verkoop op platforms ook voor niet-luxeproducten
Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft in 2017 in de zaak Coty bevestigd dat leveranciers van luxeproducten aan hun distributeurs in een selectief distributiestelsel een verbod mogen opleggen om hun producten – in deze zaak luxe cosmetica – te verkopen via internetplatforms zoals Amazon, Bol.com of eBay. Onzeker was of dit verbod ook kon worden opgelegd aan distributeurs van niet-luxeproducten. Daar is nu in Nederland uitspraak over gedaan. Voordat ik daarop zal ingegaan, licht ik toe wat een selectief distributiestelsel is.

Selectief distributiestelsel 

Binnen een selectief distributiestelsel kiest een leverancier zijn afnemers (distributeurs) uit op grond van selectiecriteria. De verkoop van erkende distributeurs aan niet-erkende distributeurs is binnen een selectief distributiestelsel verboden. Zo ontstaat er een gesloten stelsel van distributeurs die de producten mogen verkopen en daarbij aan de door de leverancier gestelde kwaliteitseisen voldoen.

Concurrentiebeperkende afspraken en hardcore beperkingen

In beginsel verbiedt het mededingingsrecht concurrentiebeperkende afspraken. Bij sommige concurrentiebeperkende afspraken is vastgesteld dat de voordelen de nadelen opheffen en dat die afspraken zijn toegestaan. Dit is het geval bij verticale overeenkomsten (zoals selectieve distributie) tussen leverancier en afnemer. Het marktaandeel van de betrokken partijen mag dan niet meer dan 30% zijn en de overeenkomst mag geen hardcore beperkingen bevatten.

Als een leverancier zijn distributeurs volledig verbiedt om producten online te verkopen, is dat een voorbeeld van een hardcore beperking. Een leverancier mag, zoals in het Coty-arrest is bepaald, wel een verbod opleggen aan zijn distributeurs om te verkopen op internetplatforms. Dat is geen hardcore beperking. In het Coty-arrest gaat het over luxeproducten. 

Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 14 juli 2020 in de zaak tussen een dochtervestiging van Nike, Nike European Operations Netherlands (verder: Neon) en Action Sport bepaald dat dit ook geldt voor leveranciers van niet-luxeproducten en bevestigt daarmee het eerdere vonnis van de rechtbank. Dit is ook voor de interieurbranche een belangrijke uitspraak.

Neon vs Action Sport

Neon is verantwoordelijk voor de distributie van Nike producten in de EER. Action Sport heeft een sportartikelenwinkel in Italië en bestelde producten bij Neon. Action Sport verkocht deze Nike producten onder andere via Amazon. Amazon was geen door Neon erkende verkoper van Nike producten. Wel erkende verkopers waren Zalando, La Redoute en Otto. Ondanks dat Neon Action Sport erop wees dat verkoop via niet-erkende platforms in strijd is met haar beleid, bleef Action Sport via Amazon verkopen. Daarop verbrak Neon de relatie met Action Sport.

Action Sport vindt dit onterecht en vindt dat Neon haar niet kan verbieden producten via Amazon te verkopen.  Ze betwist ten eerste dat er sprake is van een selectief distributiestelsel. Dit slaagt niet omdat Neon aan haar distributeurs, en aan zichzelf, dezelfde kwaliteitscriteria oplegt. Dat Nike USA wel gebruik maakt van Amazon doet niet ter zake.

Ten tweede stelt Action Sport dat Neon zo’n groot marktaandeel heeft dat ze een hoger marktaandeel heeft dan 30%. Hier is echter sprake van een Nederlandse vestiging van Nike en Action Sport levert geen bewijs van het marktaandeel, zodat daaraan wordt voorbijgegaan. 

Ten derde voert Action Sport aan dat Nike producten voor de massa zijn bedoeld en dus geen luxeproducten. Het Gerechtshof bevestigt in hoger beroep dat selectieve distributiestelsels niet beperkt zijn tot luxeproducten. Tot slot beperkt Neon de online verkoop niet volledig (Action Sport kan via de eigen website verkopen en ook bij een aantal erkende platforms), zodat er geen sprake is van een hardcore beperking. De beëindiging van de relatie met Action Sport kan in stand blijven.

Conclusie

Uit de uitspraak van het Amsterdamse hof volgt dat het is toegestaan om een verbod op te leggen aan afnemers in een selectief distributiestelsel om via online platforms producten te verkopen. Het maakt niet uit of het om luxeproducten gaat of niet. De ratio hierachter is dat leveranciers de kwaliteitseisen van een selectief distributiestelsel niet kunnen afdwingen bij een online platform, omdat er tussen hen geen contractuele relatie bestaat. Dat zijn immers derde partijen. De leverancier verliest dan de controle op de verkoop van zijn producten en dat mag de leverancier voorkomen. Action Sport heeft voor zover bekend geen cassatie ingesteld. 

Artikel van Ruby Nefkens voor Interior Business Magazine.

Ruby Nefkens
nefkens@vandersteenhoven.nl
+31 (0)6 43 36 80 63

 

Contact opnemen met ons?
 

  +31 (0)20 607 79 79
 

  mail@vandersteenhoven.nl