de week van

de week van

Ruby Nefkens, 6 augustus 2018

De Bestsellerbepaling
Recent hebben de scenarioschrijfster en de regisseur van de Nederlandse film Soof2 een belangrijke overwinning behaald op de producenten van de film. Wat is er aan de hand?

Succesvolle film
Soof2 is het vervolg op Soof, een succesvolle Nederlandse film, met in de hoofdrol Lies Visschedijk. Als een film succes heeft, wordt er al snel gedacht aan een tweede deel. Verwacht werd dat Soof2 mee zou varen op het succes van Soof en dat kwam uit. Soof2 werd ook een bestseller.

Bestseller
Het woord zegt het al, bij een bestseller gaat het om een werk, dat kan bijvoorbeeld een boek, een film, maar ook het ontwerp van een vaas zijn, dat groot succes heeft. De droom van iedere maker. Het komt dan regelmatig voor dat de vooraf afgesproken vergoeding voor de maker (de schrijver, scenarioschrijver, ontwerper etc.) laag is gerelateerd aan de hoge opbrengsten.

Speciale regeling
Het auteurscontractenrecht heeft hiervoor in 2015 een speciale regeling in het leven geroepen: de bestsellerbepaling. Deze bepaling beschermt makers die in een zwakke onderhandelingspositie zitten en daardoor niet in staat zijn om bij het maken van de afspraken een hoge(re) vergoeding te vragen. Overigens maakt het daarbij niet uit of het succes al dan niet voorzien was op het moment van het maken van de afspraken.

In de wet staat dat een beroep op de bestsellerbepaling kan worden gedaan als:

‘de overeengekomen vergoeding gelet op de wederzijdse prestaties een ernstige onevenredigheid vertoont in verhouding tot de opbrengst van de exploitatie van het werk.’

Geschillencommissie Auteurscontractenrecht
Om te oordelen of er sprake is van een situatie waarvoor de bestsellerbepaling is geschreven is de Geschillencommissie Auteurscontractenrecht opgericht. De commissie probeert eerst een minnelijke regeling tussen partijen tot stand te brengen, maar als dat niet lukt doet zij uitspraak.

Standpunt makers en producenten
De producenten en de makers zijn het oneens over wat onder de opbrengst van de exploitatie valt. Voor de makers is deze zaak een principiële. Zij vinden dat ze veel te weinig hebben meegedeeld in de opbrengsten van de film. Het schikkingsvoorstel van de producenten is niet acceptabel en de makers vragen de commissie om een uitspraak te doen.

De commissie gaat ervan uit dat het hier moet gaan om de volledige opbrengst van de exploitatie van het werk in de gehele keten. Als je het hebt over een film dan houdt dat niet alleen in de opbrengst van de producent, maar ook van de distributeur, de bioscoopexploitanten en eventuele ander partijen. Dan heb je het ineens over een heel ander, aanzienlijk hoger, bedrag.

Moet de producent dat dan betalen? Het antwoord daarop is: ja. Het is de producent die afspraken maakt met de bioscoopexploitanten en andere partijen. Daarbij moet hij rekening houden met de belangen van de maker.

Ernstige onevenredigheid
Om te bepalen of er sprake is van onevenredigheid zouden de kosten etc. van de hele keten bekend moeten zijn. Die gegevens ontbreken. De commissie kijkt vervolgens naar de inkomsten, kosten en investeringen van de producenten. De vergoeding van de scenarioschrijver en de regisseur bedragen 5%, respectievelijk 7% en van de producenten 50%. De commissie ziet hier een ernstige onevenredigheid, vindt de rol van de scenarioschrijver en de regisseur voldoende belangrijk in het succes van de film en verhoogt voor beiden de vergoeding met 5%.

De producenten hebben, als zij zich bij deze uitspraak niet willen neerleggen, nog wel de mogelijkheid om de zaak voor te leggen aan de rechter, maar de makers staan dan met 1 – 0 voor.

Het is naar mijn weten voor het eerst dat makers een succesvol beroep hebben gedaan op de bestsellerbepaling. Een mooie overwinning, ook voor het auteurscontractenrecht, dat speciaal voor de makers is geschreven. Ik verwacht dan ook dat er meer zaken zullen volgen.

Ook benieuwd naar jouw rechten als producent of maker? Neem gerust contact met me op.

Ruby Nefkens
nefkens@vandersteenhoven.nl
+31 (0)6 43 36 80 63

 

Contact opnemen met ons?
 

  +31 (0)20 607 79 79
 

  mail@vandersteenhoven.nl