de week van

de week van

Romy Schneider, 30 juli 2020

“Eén bijna voldragen grond, voor de i-grond”. Klopt dat wel? 
In onze laatste nieuwsbrief stonden we al uitgebreid stil bij de nieuwe ontslaggrond in de wet, ook wel de i-grond of de cumulatiegrond genoemd. Tot voor kort bleek de nieuwe ontslaggrond weinig succesvol in de rechtspraak, maar op 6 juli 2020 is de eerste ontbinding op de i-grond een feit. Deze uitspraak sluit aan bij de lijn die nu in de rechtspraak is te ontdekken: er moet sprake zijn van één bijna voldragen ontslaggrond, voor een ontbinding op de i-grond. 

Waar gaat deze zaak over?
De werknemer is sinds 2013 in dienst van werkgever als Strategic Accountmanager en is lid van het MT. In 2016 en 2018 is zijn functioneren met een 2 (“low performance or developing”) beoordeeld en – na een voorgesteld Personal Development Plan en gesprekken over een beëindiging – zijn werkgever en werknemer in november 2019 gestart met een Personal Improvement Plan. Daarna is het functioneren van werknemer over 2019 met een 1 (“unacceptable performance”) beoordeeld. Een daaropvolgend mediationtraject heeft niet tot een oplossing geleid, zodat de werkgever een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst heeft ingediend op grond van disfunctioneren (de d-grond) dan wel een verstoorde arbeidsverhouding (de g-grond) of een combinatie daarvan (de i-grond).

Kantonrechter 
De kantonrechter Almere oordeelt allereerst dat geen sprake is van een voldragen d-grond, omdat de werkgever de werknemer onvoldoende concrete verbeterkansen heeft geboden. Het verbeterplan was niet concreet, maar bestond slechts uit kritiek van de werkgever. Ook de verstoorde arbeidsverhouding was op zichzelf onvoldoende voor ontbinding, omdat het te veel verband hield met het ondeugdelijke verbetertraject. De i-grond leidt echter wel tot ontbinding, omdat – zo stelt de kantonrechter – er wel sprake is van één bijna voldragen ontslaggrond: de verstoorde arbeidsrelatie. Daarbij speelt een grote rol dat de werknemer en zijn leidinggevende op MT-niveau met elkaar diende samen te werken en vertrouwen daarvoor noodzakelijk is. Het is partijen echter niet gelukt om dat vertrouwen te herstellen. Omdat de werkgever steken heeft laten vallen in het verbetertraject (dat uiteindelijk heeft geleid tot de verstoorde arbeidsverhouding), kent de kantonrechter de transitievergoeding maal factor 1,5 toe. 

Kanttekening
Met zijn uitspraak, waarin wordt beschreven dat sprake moet zijn van één bijna voldragen ontslaggrond om tot ontbinding op de i-grond te komen, sluit de kantonrechter aan bij de lijn die op dit moment in de rechtspraak is te ontdekken. Deze kantonrechter gaat zelfs zo ver door te stellen dat één bijna voldragen ontslaggrond “een vereiste” is om tot ontbinding op de i-grond te komen. De vraag is of die lijn wel in overeenstemming is met de wet en de bedoeling van de wetgever? 

Met de i-grond heeft de wetgever een versoepeling van het ontslagrecht beoogd en rechters de mogelijkheid geboden om meer maatwerk te kunnen leveren. De i-grond staat als volgt in de wet omschreven:

'een combinatie van omstandigheden genoemd in twee of meer van de gronden,
bedoeld in de onderdelen c tot en met e, g en h, die zodanig is dat van de werkgever in redelijkheid niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren.'

Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de wetgever de i-grond als volgt heeft bedoeld. Indien de werkgever het ontbindingsverzoek niet kan baseren op de omstandigheden uit één ontslaggrond, maar dat wel kan motiveren en onderbouwen met omstandigheden uit meerdere ontslaggronden samen, dan kan dat met de i-grond alsnog tot ontbinding leiden. Het is ter beoordeling aan de rechter of de door de werkgever aangevoerde omstandigheden uit twee of meer ontslaggronden in combinatie een redelijke grond voor ontslag opleveren. De toetsingsmaatstaf daarbij is dat er een zodanige combinatie van omstandigheden uit twee of meer van de redelijke ontslaggronden is, dat in redelijkheid van de werkgever niet verlangd kan worden de arbeidsovereenkomst te laten voortduren. 

Het is telkens de vraag wanneer dan een combinatie van verschillende ontslaggronden voldoende is. Als een vergelijking wordt gemaakt met glazen: zijn dan twee halfvolle glazen voldoende voor een ontbinding op de i-grond? En wat als drie glazen voor 1/3 zijn gevuld? Als we de wetsgeschiedenis goed lezen dan is daar maatwerk voor nodig en moet dit per geval worden bekeken. De lijn die we nu in de rechtspraak zien – dat er tenminste sprake moet zijn van één bijna voldragen ontslaggrond – lijkt dan ook niet aan te sluiten bij de wetsgeschiedenis. Deze gedachtegang wordt versterkt door de bedoeling van de aanvullende transitievergoeding. De kantonrechter kan de transitievergoeding immers verhogen met een factor van maximaal 1,5. Deze extra vergoeding dient als compensatie voor ontslag op de i-grond, een grond die de mogelijkheid biedt om een arbeidsovereenkomst op basis van meerdere niet-voldragen ontslaggronden tezamen te beëindigen. De wetgever laat het aan de rechter om de hoogte van de extra vergoeding te bepalen aan de hand van de omstandigheden van het geval. Er kan dus bijvoorbeeld ook aanleiding zijn om een factor 1,1 te hanteren. Welke omstandigheden aanleiding geven voor het hanteren van een factor 1,1 tot en met 1,5 is nog niet duidelijk. Dat blijkt ook niet uit deze uitspraak. Het is goed voorstelbaar dat het de bedoeling van de wetgever is geweest om een lagere factor te hanteren als sprake is van één bijna voldragen ontslaggrond, terwijl er een hogere factor dient te worden gehanteerd als sprake is van twee halfvolle glazen. 

Het is afwachten hoe het hof of de Hoge Raad hier over denkt. Voor nu moeten werkgevers er in ieder geval rekening mee houden dat kantonrechters één bijna voldragen ontslaggrond willen zien, voordat zij tot een ontbinding op de i-grond overgaan. 

Heeft u nog vragen over de ontslaggronden of andere vragen? Ons arbeidsrechtteam staat voor u klaar!

Romy Schneider
schneider@vandersteenhoven.nl
+31 (0)6 43 36 80 61

 

Contact opnemen met ons?
 

  +31 (0)20 607 79 79
 

  mail@vandersteenhoven.nl