de week van

de week van

Kirsten Rolloos, 18 juni 2018

Namaak stoelen
Op 15 mei deed het hof Amsterdam een opmerkelijke uitspraak over de auteursrechtelijke bescherming van een stoel. Hoewel de rugleuning van de Carlito Wood stoel precies gelijk is aan die van de Jim stoel waar het in deze zaak om gaat, is de Carlito Wood stoel volgens het hof toch geen namaak van de Jim stoel. De stoelpoten maken het verschil. Daarmee heeft het hof een eerdere uitspraak van de rechtbank bevestigd. Heeft het hof hiermee de poten onder de Jim weggezaagd? 

Jim stoel 
Diwar is een Italiaans bedrijf dat al meer dan 40 jaar zakelijk zitmeubilair ontwerpt en produceert. Tot het assortiment van Diwar behoort de Jim stoel. De Jim is een kuipstoel met een opvallende opengewerkte rugleuning en een A-vormig zitvlak. 4Udesigned biedt een vergelijkbare stoel aan onder de naam Carlito Wood. De rugleuning van de Carlito Wood is precies gelijk aan die van de Jim. Het enige verschil? De Jim heeft glimmende metalen poten en de Carlito Wood zoals de naam al verklapt houten poten. Dat is nou juist het verschil wat bij de rechtbank en ook het hof beslissend blijkt. 

Totaalindrukken
Uiteraard kunnen stoelen ook worden beschermd door het auteursrecht. Wanneer er creatieve keuzes worden gemaakt, is er sprake van een auteursrechtelijk te beschermen ontwerp. Maar hoe wordt er beoordeeld of de ene stoel inbreuk maakt op het auteursrecht van de andere stoel? In zaken over vormgeving van gebruiksvoorwerpen, zoals stoelen, bekijkt de rechter dit aan de hand van het totaalindrukken criterium. Dit criterium is door de Hoge Raad geïntroduceerd. De rechter zal daarbij moeten nagaan welke onderdelen van het ontwerp creatief genoeg zijn dat zij voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen, en in hoeverre deze beschermde elementen zijn overgenomen in het nagemaakte werk. Als de totaalindruk overeenstemt, dan is er sprake van inbreuk.

Verschillende poten doorslaggevend?
Het hof gaat bij de vraag of de Carlito Wood inbreuk maakt op het auteursrecht van de Jim stoel ook uit van de totaalindrukken van beide stoelen. De stoelen moeten in reguliere stand, staande op poten worden vergeleken. Toch komt ook het hof tot de conclusie dat de stoelen dusdanig verschillen dat van een auteursrechtinbreuk niet kan worden gesproken. Ook een beroep op slaafse nabootsing mocht voor Diwar niet baten. Diwar had moeten aantonen dat de Jim een product is met een eigen gezicht, dat een eigen plaats op de markt heeft. Het hof is van mening dat Diwar dat onvoldoende heeft gedaan.

Het verschil in poten is voor het hof blijkbaar van doorslaggevend belang bij het verschil in totaalindruk. Maar is dit ook terecht? Naar mijn mening niet. Bij de totaalindrukken zijn de auteursrechtelijk beschermde elementen beslissend. Dat is in dit geval de kuip van de stoel, die als eerste in het oog springt. De poten zijn zo doorsnee dat deze slechts in beperkte mate voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen. Deze zouden dus bij de vergelijking van de totaalindrukken geen doorslaggevende rol moeten hebben en dan zou het hof tot een hele andere conclusie komen. Namelijk dat er in deze zaak wél inbreuk op het auteursrecht van de Jim stoel is gemaakt.

Heeft u zelf vragen over een inbreuk op uw auteursrecht? Neem dan gerust contact met ons op.

Kirsten Rolloos
rolloos@vandersteenhoven.nl
+31 6 86 82 19 90

 

Contact opnemen met ons?
 

  +31 (0)20 607 79 79
 

  mail@vandersteenhoven.nl