de week van

de week van

Vincent Scuric, 17 oktober 2018

Werken met je smartphone
Sinds kort werk ik als stagiair bij Van der Steenhoven advocaten. Als stagiair ondersteun ik de advocaten door het schrijven van notities en het doen van jurisprudentieonderzoek. Daarnaast heb ik de eer gekregen om deze week “de week van” te verzorgen. Daarbij leek het mij leuk om wat te vertellen over mijn masterscriptie. Het onderzoek duurde zes maanden en vond plaats in Amsterdam en Milaan. In die tijd heb ik een onderdeel van de platform economie in kaart gebracht.

Werken in de platform economie
De platform economie is een term die wordt gebruikt om een deel van de economie te beschrijven waar met een specifiek bedrijfsmodel wordt gewerkt. Daarbij spelen data en de automatische verwerking daarvan een essentieel onderdeel voor het leveren van een product of dienst. Dat klinkt niet gelijk als een juridisch onderwerp, dat komt doordat ik naast een opleiding rechten ook een opleiding sociologie heb afgerond. Toch was er bij dit onderwerp een connectie tussen de twee, bear with me…

Voor mijn scriptie heb ik onderzoek gedaan naar platformbedrijven die zich bezig houden met het bezorgen van maaltijden. De maaltijdbezorgers van deze bedrijven, de zogenoemde ‘riders’, genereren een inkomen via opdrachten die binnenkomen op de smartphone. Door middel van interviews en (internationale) jurisprudentie heb ik in kaart kunnen brengen hoe platformbedrijven bestellingen van klanten geautomatiseerd uitvoeren. Daarbij viel op hoe de platformbedrijven hun arbeidskrachten ‘digitaal managen’.

Dit ‘digitaal managen’ was vanuit een juridisch perspectief erg interessant. Door kleine aanpassingen in de app konden de bedrijven makkelijk nieuwe ideeën uitproberen om riders sneller en efficiënter te laten werken. Zo kwamen er geregeld updates van de ‘werk-apps’ die soms ook de werkwijze van de riders veranderde. Met andere woorden, de platformbedrijven konden makkelijk experimenteren met de voorwaarden waaronder het werk werd uitgevoerd.

Gamification van het werk
Zo vertelde een van de riders dat in een jaar tijd veel was veranderd bij de toepassing van motivatietechnieken. Een rider kreeg aanvankelijk via een manager te horen hoe hij/zij presteerde en wat daaraan verbeterd kon worden. Dat gesprek werd vervangen door een snelheidsmeter in de werk-app. Tijdens het werk sloeg de meter rood uit bij een lage gemiddelde fietssnelheid en werd deze groen wanneer er hard genoeg werd gereden. De ‘referentiesnelheid’ werd gegeven door data die was vergaard omtrent snelheden van andere riders.

Dit fenomeen valt onder de sociologische term ‘Gamification’. Dat is het bewust inbrengen van speldenken in alledaagse interacties of omgevingen. In dit geval probeerde de platformbedrijven riders te motiveren om sneller en efficiënter te werken door riders te vergelijken met elkaar. Bij sommige platformbedrijven kon de snelste rider als bonus een fiets winnen. De platformbedrijven hielden nauwelijks actief toezicht op de werkresultaten. Het bijhouden van gemiddelde snelheden, en andere werkprestaties, was geautomatiseerd in het platform.

Data en werk, de toekomst?
Voor een bedrijf dat wil meedoen in de platform economie is handig gebruik maken van data essentieel. Data voor je laten werken middels integrale en automatische implementatie in het businessmodel is de sleutel tot succes. Dat is, in grote lijnen, de conclusie van mijn scriptie.

Welke juridische gevolgen de inzet van data bij het managen van werk in de toekomst kan hebben is nu nog moeilijk te zeggen. Een eerste startschot is deze zomer gegeven door de Amsterdamse rechter. De rechter moest een oordeel geven omtrent de vraag of een rider als zzp’er of als werknemer voor het platformbedrijf aan de slag was. Bij de beantwoording van een dergelijke vraag is volgens vaste rechtspraak de uitvoering die partijen geven aan hun overeenkomst belangrijk. In dit geval stelde de rechter dat de uitvoering aan de overeenkomst niet neerkwam op een verkapte arbeidsrelatie. Het is echter denkbaar dat een te snelle veranderding van de werk-app via updates weleens een arbeidsrelatie kan opleveren. Platforms en apps waarin bedrijven ‘digitaal management’ toepassen moeten dus zorgvuldig worden ingezet nu deze de wettelijke grondslag van contracten kunnen beïnvloeden.

Vincent Scuric
scuric@vandersteenhoven.nl

+31 20 6070 79 42

 

Contact opnemen met ons?
 

  +31 (0)20 607 79 79
 

  mail@vandersteenhoven.nl